Xe công nghệ cạnh tranh thế nào khi phải tăng cước bù thuế VAT?

Gọi xe công nghệ sẽ tốn kém hơn nhưng việc các hãng “đốt tiền” những năm qua có thể tạo thành một thói quen không dễ bỏ cho người sử dụng.

thời cơ cho xe taxi truyền thống

Về cơ khách du lịch dạng, việc ứng dụng cách tính VAT mới theo Nghị định 126 dẫn tới người sử dụng phải đóng thuế nhiều hơn, thu nhập thực lãnh của các tài xế trên mỗi cuốc xe kéo theo đó ít hơn. Do vậy, để thu nhập cho tài xế không giảm nhiều, hãng phải tăng giá cước.

Kết quả, người sử dụng sẽ đi xe công nghệ đắt hơn và khi lợi thế vốn có là giá rẻ không còn, xe công nghệ có thể đứng trước nhiều thử thách.

Tuy nhiên, ông Tuấn Hà tiến công giá, xe truyền thống vẫn có thời cơ lớn khi các hãng công nghệ buộc phải tăng giá cước. “Giá xe công nghệ chung giờ đã ngang xe taxi. Vào giờ cao điểm thì rất đắt, tăng tầm 2,8 lần. Do vậy, xe truyền thống nếu giờ cao điểm có đủ xe, gọi là có ngay, họ sẽ có thời cơ thắng được xe công nghệ”, ông nói.

Ông Vũ Hoàng Tâm, chuyên gia về tiếp thị di động và là một cựu thành viên trong hàng ngũ sáng lập GrabBike ở VN tiến công giá, việc tăng giá cước vững chắc sẽ khiến lượng khách gọi xe của các ứng dụng giảm, nhất là trong bối cảnh mọi người có nhu cầu thắt chặt chi tiêu.

Theo ông Tâm, khách du lịch dạng chất việc “đốt tiền” để thu hút người sử dụng là không kiên cố nên “cái gì không kiên cố phải trở lại đúng khách du lịch dạng chất của nó”. Do vậy việc tăng cước là trước sau và giờ thực tế nhiều đơn vị phải “sống” bằng những dịch vụ khác như bán quảng cáo, tài chính…

Tuy nhiên, khách du lịch dạng thân xe taxi truyền thống cũng cần cải thiện một loạt vấn đề. “Thái độ tài xế là điều tiên quyết. Ngoài ra vệ sinh xe, sự tiện dụng cũng cần nâng cao. Mọi người giờ đã quen gọi xe qua ứng dụng và theo dõi hành trình của tài xế rồi. Xe truyền thống cũng phải làm được như vậy”, ông Tâm nói.

Một tài xế Grab di chuyển trên đường Pasture, quận 1, TP HCM ngày 13/11. Ảnh: Viễn Thông.

Một tài xế Grab vận chuyển trên đường Pasture, quận 1, TP HCM ngày 13/11. Ảnh: Viễn Thông.

thành tựu ‘đốt tiền’ tạo thói quen

Trong khi đó, nhiều chuyên gia cho rằng, xe công nghệ vẫn có tài năng duy trì sức hút người sử dụng. Ông Trương Văn Quý, Giám đốc EQVN, một chuyên gia về tiếp thị và thương hiệu nói: “thời kì gắn bó với người sử dụng của xe công nghệ tại VN đã đủ lâu để tạo thói quen mới. Ngoài ra, mô hình với mức giá linh hoạt và khác về chất lượng dịch vụ cũng tác động tới quyết định người tiêu sử dụng”.

Xe công nghệ, với Uber và Grab, tới VN cách đây 6 năm. Họ mang theo lý thuyết “kinh tế san sẻ” để xây dựng hình ảnh thương hiệu theo kiểu tân tiến, mới mẻ. Nhưng về cơ khách du lịch dạng, họ thuyết phục đại phần lớn người sử dụng bằng một công thức không thể hợp lý hơn cho thị trường VN là: công nghệ và giá rẻ.

hồ hết đơn vị đồng thuận rằng, người Việt yêu thích công nghệ. Do vậy, những cuốc xe đồng giá 1.000-5.000 đồng thuở thuở đầu và tặng mã khuyến mại suốt tháng làm họ nức lòng ủng hộ. Sau hơn nửa thập kỷ cần mẫn “đốt tiền” để làm quen với người tiêu sử dụng và nắm thế thượng phong so với các dịch vụ xe truyền thống, các ứng dụng gọi xe công nghệ gần đây đã áp mức giá được nhận xét là không còn rẻ.

Khuyến mại ít hơn hoặc người sử dụng phải chi tiền để mua các gói ưu đãi. Các sườn giờ cao điểm, giá cước có thể tăng tới 2-3 lần chung. Tài xế cũng nhiều lần đình công khi bị tăng chiết khấu. Nhưng cả tài xế và khách sau đó vẫn gắn bó với xe công nghệ. Giới chuyên gia cho rằng, thành tựu của nhiều năm “đốt tiền” có thể đã tới. Đó là xây dựng một thói quen không thể từ bỏ.

Christian Nguyễn là Nhà sáng lập kiêm CEO Wee Digital, một fintech của VN. Ông không kinh doanh công nghệ nhưng là một chuyên gia khởi nghiệp và có niềm tin lớn vào việc những dịch vụ mới có sức mạnh thay đổi vĩnh viễn hành vi người tiêu sử dụng. Ở VN, ví dụ ông nhắc tới là xe công nghệ.

“tới hôm nay, khách du lịch có thực sự nghĩ tới khuyến mại không? Có còn phân vân so sánh giá của những chiếc xe taxi đang xếp hàng chờ sẵn gần nơi khách du lịch đứng hay vẫn mở smartphone lên gọi xe? hồ hết sẽ trả lời là không, vì hành vi của khách du lịch đã thực sự thay đổi rồi”, ông nói trong một cuộc gặp với báo chí cuối tháng 11.

Đồng ý kiến, ông Tuấn Hà, CEO Vinalink, một chuyên gia về tiếp thị, cho rằng thế mạnh lớn nhất của các hãng gọi xe công nghệ tới giờ không còn là giá. “Dù lần này tăng giá cước, nhưng các hãng gọi xe công nghệ vẫn sở hữu lợi thế cạnh tranh chủ yếu nằm ở thói quen người sử dụng”, ông nói.

Khảo sát nhanh của VnExpress thực hiện từ cuối ngày 7/12 tới nay cũng cho thấy, một nửa trong số hơn 6.000 độc giả vẫn chọn đi xe taxi, xe ôm công nghệ, bất kể có khuyến mại hay không.

Sau những cú “bong bóng” như Uber, WeWork năm ngoái, khách du lịch dạng thân giới khởi nghiệp công nghệ và các nhà đầu tư cũng đã không còn mấy mặn nhưng với chuyện “đốt tiền” bằng mọi giá để giành thị phần. Các hãng gọi xe như Grab hay Gojek đã tính trước chuyện phải tăng dần giá cước và có những chiếc lược khác để xây dựng thị phần vững chắc. Việc buộc lòng tăng giá theo Nghị định 126 không phải là chuyện “sốc”.

“https://vnexpress.net/”Đốt tiền’ để giành thị phần thực chất là trả tiền để thuê thị phần. Nói đơn giản, nó như việc khách du lịch bỏ tiền hàng tháng để thuê một căn nhà. Khi khách du lịch ngưng chi tiền thì khách du lịch không còn căn nhà đó nữa”, ông Phùng Tuấn Đức, Tổng giám đốc Gojek VN san sẻ với báo chí hôm 3/12. Do vậy, với ông, “đốt tiền” để có giá rẻ không còn là phương thức tốt nữa.

Sức mạnh của HST – ‘át chủ bài’ của xe công nghệ

Những năm gần đây, các đơn vị gọi xe không còn nhận mình là ứng dụng gọi xe, nhưng tự mô tả khách du lịch dạng thân với các tên gọi “siêu ứng dụng” hay “nền tảng đa dịch vụ”. Điều này có nghĩa, gọi xe chỉ là dịch vụ làm quen thuở đầu, để triển khai tiếp các dịch vụ như giao hàng, gọi đồ ăn, tài chính…

Việc phát triển ứng dụng đa dịch vụ là xu thế lớn ở châu Á, với bài học thành công từ Trung Quốc. Không chỉ các ứng dụng xuất thân gọi xe nhưng những ứng dụng khác xuất thân từ trò chuyện, hay ví điện tử cũng muốn “lột xác” thành siêu ứng dụng vì tiềm năng tăng thêm doanh thu và giữ chân người sử dụng, nếu có một HST đủ lớn, tiện nghi và thú vị. Nói một cách đơn giản, từ bỏ một thói quen đã không dễ, từ bỏ nhiều thói quen lại càng khó.

Tài xế be và Gojek chờ khách tại Công trường Quốc tế, quận 1, TP HCM ngày 13/11. Ảnh: Viễn Thông.

Tài xế be và Gojek chờ khách tại Công trường Quốc tế, quận 1, TP HCM ngày 13/11. Ảnh: Viễn Thông.

Không chỉ thế, thực tế với Grab hay Gojek, gọi đồ ăn mới là mảng có biên lợi nhuận cao hơn chở khách. Do vậy, duy trì thu nhập cho đơn vị và tài xế không phải là không khả thi.

“Chúng tôi thấy rằng ngành gọi đồ ăn có tỷ suất lợi nhuận tốt hơn so với dịch vụ đi xe. Chúng tôi tin rằng mảng thực phẩm sẽ thực sự xúc tiến sự tăng trưởng và giúp chúng tôi có lãi trong thời kì dài”, ông Kell Jay Lim trả lời CNBC vào tháng 9/2019 với tư cách là Giám đốc khu vực của GrabFood. Ông Lim nay là Giám đốc khu vực phụ trách đối tác của Grab.

Điều khác lạ lợi thế là Covid-19 lại củng cố sức mạnh của các HST đi lên từ gọi xe. Trong san sẻ được Straitstimes trích lời hồi tháng 9, ông Anthony Tan, CEO Grab cho biết, giao đồ ăn đã trở thành thông lệ, giao hàng tạp hóa đang phát triển mạnh, còn tính sổ không sử dụng tiền mặt cũng tăng nhanh. “Những hành vi này đã thay đổi vĩnh viễn, dù có hoặc không có vaccine và chúng tôi là người được hưởng lợi”, ông nói.

Trong khi đó, các hãng xe taxi truyền thống không có HST nhưng chỉ kinh doanh dịch vụ xe xe taxi.

Những đơn vị nhanh nhẹn nhất đã tiến được tới bước tạo ra ứng dụng và tích hợp các giải pháp tính sổ không tiền mặt. Nhưng thuyết phục người sử dụng cài một ứng dụng mới nhưng không đa nhiệm sẽ không dễ.

Hơn nữa, một số đơn vị truyền thống vẫn còn nhận phàn nàn của người sử dụng về chất lượng dịch vụ. Do vậy, khi đã quen với chất lượng của xe công nghệ, người sử dụng chấp nhận quay lại với xe taxi truyền thống vì yếu tố cơ khách du lịch dạng là chất lượng dịch vụ ở mức tương đương.

Viễn Thông