Văn phòng san sớt có thời cơ hậu Covid-19

Với mô hình văn phòng san sớt, các doanh nghiệp có thể đơn giản dừng hợp đồng khi cần trong bối cảnh đại dịch nhiều bất trắc.

Tương tự ngành kinh doanh khác, mô hình kinh doanh không gian làm việc san sớt (co-working space) gặp phức tạp do dịch bệnh với các nguyên nhân như lệnh cách ly, giãn cách, khách hàng vỡ nợ hàng loạt, không cân đối được thu chi…

Bà Nguyên Nguyễn, Giám đốc khối dịch vụ văn phòng CBRE ước tính véc tơ vận tốc tức thời mở rộng co-working space đang chững lại. véc tơ vận tốc tức thời tăng trưởng của quý II so với quý trước đó là 1%, thấp hơn quý I/2019 là 9 điểm xác suất. CBRE cũng dự kiến sẽ có rất ít nguồn cung mới trong 6 tháng cuối năm. Trong khi đó, thời đoạn 2016-2019, véc tơ vận tốc tức thời tăng trưởng bình quân là 90%.

Trước dịch, để chiếm lĩnh thị trường, chủ đầu tư co-working space chạy đua mở mới cố chấp các không gian cũ đã được lấp đầy hay chưa. Dịch bệnh đã khiến những điểm yếu của đầu tư theo phong trào lộ rõ. Trong quý II, CBRE ghi nhận tỷ trọng trống của các trung tâm tăng 46% so với cùng kỳ. Một số nơi quy mô nhỏ (khoảng 100-200 m2) đã đóng cửa vì không trả được phung phí thuê mặt bằng. Những đơn vị này cũng không có mạng lưới marketing bài phiên bản, tệp khách hàng phong phú để xoay sở trong biến cố.

Văn phòng 6 feet, một mô hình mới được sinh ra sau Covid-19, với không gian được thiết kế giúp người dùng giữ khoảng cách với nhau 2 m để giãn cách xã hội. Ảnh: Cushman&Wakefield.

Văn phòng 6 feet, một mô hình mới được sinh ra sau Covid-19, với không gian được xây dừng giúp người sử dụng giữ khoảng cách với nhau 2 m để giãn cách xã hội. Ảnh: Cushman&Wakefield.

Trái ngược với tình cảnh của các doanh nghiệp nhỏ lẻ, vẫn có những đơn vị kinh doanh, thường là quy mô lớn, có tiềm lực tài chính, nhân thời cơ này để mở rộng.

Đầu tháng 9, khi Covid-19 vẫn phức tạp, ông Dương Đỗ, CEO kiêm nhà sáng lập Toong, dành phần lớn thời kì giám sát thi công. Ông đang muốn 4 không gian co-working space, tổng diện tích 4.000 m2, tại TP HCM của Tong kịp hoạt động trong quý IV.

Hiện tỷ trọng lấp đầy của toàn bộ Toong tại TP HCM là 95%. Một số nơi của Toong mới dù đang hoàn thiện, tỷ trọng lấp đầy do khách đặt trước lên tới 70%. Ông Dương nhìn nhận dù có tác động của Covid-19, khách hàng vẫn có nhu cầu lớn với co-working space. “Chúng tôi tiếp tục thương thảo nhiều dự án mới, dự kiến tới quý II/2021, tổng diện tích do Toong vận hành sẽ tăng 10.000 m2”, ông nói.

Đại diện Dreamplex san sớt cũng đang trong thời đoạn tăng nhanh mở rộng khi thị trường văn phòng truyền thống có xu hướng dịch chuyển sang không gian làm việc chung qua mùa dịch Covid-19. Nguyên nhân là các doanh nghiệp khi sử dụng co-working space sẽ không tốn phung phí thi công, nội thất, tiền thuê hàng tháng hợp lý… nhưng vẫn tận hưởng trọn vẹn các dịch vụ. Dreamplex nhận định 3 năm tới sẽ là điểm rơi của thị trường, nên việc tăng thêm nơi, tạo nhiều sự lựa chọn cho người sử dụng là điều quan yếu.

Cũng dự báo nhu cầu co-working space tăng trong thời kì tới, bà Nguyên cho biết nguyên nhân là các tập đoàn lớn chú trọng việc có thêm các văn phòng dự phòng, vệ tinh nhằm phân tán rủi ro trong trường hợp sự cố đột ngột như dịch bệnh, thiên tai nhưng không tốn quá nhiều phung phí.

Covid-19 đã xoá bỏ hoài nghi của người sử dụng lao động, chứng minh rằng công việc từ xa cũng hiệu quả như ngồi một mực tại văn phòng. Khảo sát của CBRE với 126 tổng giám đốc trên toàn cầu cho thấy giới lãnh đạo đang cởi mở hơn với hình thức này. Việc người lao động sẽ được linh hoạt hơn trong lựa chọn chỗ ngồi cũng giúp xúc tiến thêm thị trường.

Ông Tuấn Hà, chủ đầu tư The Vuon tiến công giá, với những doanh nghiệp mới xây dựng, dịch bệnh cũng khiến họ thay đổi tư duy về văn phòng làm việc. Covid-19 khiến doanh nghiệp tính toán giảm phung phí, rủi ro bằng cách ký những hợp đồng thuê văn phòng tại co-working space.

Khi xảy ra sự cố, người thuê có thể ngay thức thì dừng hợp đồng, vốn được ký mỗi tháng một lần. Với mặt bằng văn phòng truyền thống, người thuê phải ký 1-2 năm, có tiền cọc với thời hạn tính sổ 3 tháng một lần. phung phí trung bình chỗ ngồi một mực là 2,5-3 triệu đồng một người một tháng, thậm chí chỉ còn 1-1,2 triệu đồng nếu thuê chỗ ngồi linh động. Hiện các co-working space nhận được khá nhiều yêu cầu thuê theo tháng cho những doanh nghiệp 2-6 người. Theo quan sát của phiên bản thân, ông tiến công tăng trưởng của nhóm khách hàng này khoảng 10%, không quá nhiều nhưng có thể trở thành xu hướng mới.

Dữ liệu mới nhất của Savills cho biết, khách thuê có thể tiết kiệm tới 90% phung phí nếu chuyển từ không gian làm việc truyền thống sang không gian làm việc linh hoạt. Tại Hà Nội, Savills cũng ghi nhận xu hướng chuyển đổi này.

Covid-19 cũng đặt ra bài toán mới nhiều thay đổi cho không gian làm việc chung. Bà Nguyên nhận định sau Covid-19, các chủ đầu tư không gian làm việc san sớt sẽ quan tâm hơn tới phát triển chuyên sâu thay vì rần rộ mở rộng để cạnh tranh.

tán thành với điều này, ông Dương Đỗ cho rằng, đầu tư về chất lượng cũng giúp co-working space xoá bỏ thành kiến giải pháp giá rẻ cho những startup ngắn hạn. Trước đây, nhiều nơi để mở rộng, tăng thêm lượng người thuê đã giảm giá tới gần mức cho không. Điều này khiến các doanh nghiệp uy tín không muốn sử dụng co-working space vì sợ hạ thấp thương hiệu. Do vậy, ông Dương cho rằng thay vì cạnh tranh về không gian, tiện ích, các co-working space sẽ phải chứng minh được cả tính kiên cố, đáng tin của thương hiệu.

Research & Market đã dự đoán năm 2023, thị trường văn phòng san sớt toàn cầu sẽ phục hồi hậu Covid-19 với quy mô đạt 11,52 tỷ USD, véc tơ vận tốc tức thời tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 11,8%. Năm 2020, thị trường dự kiến đạt 8,24 tỷ USD, giảm 1,03 tỷ USD so với năm 2019, véc tơ vận tốc tức thời CAGR là -12,9%.

Phương Ánh