Tương lai của fintech toàn cầu nhìn từ Ant Group

Với Ant Group, Trung Quốc có thể lần nữa dẫn đầu cuộc cách mệnh ngành tài chính, miễn sao có giải pháp an toàn, đơn giản và bảo mật.

Vào khoảng năm 1300, Marco Polo, thương nhân tới từ Venice (Italy), đã kể cho người dân Châu Âu về kỳ tích tiền tệ nhưng mà ông chứng kiến ở châu Á. Theo đó, hoàng đế Trung Quốc đã “sử dụng vỏ cây tạo ra một thứ gọi là tiền giấy và lưu hành trên khắp non sông”. sau hết, khoảng 6 thế kỷ sau phát minh của Trung Quốc, phương Tây cũng sử dụng tiền giấy.

Gần đây, các du khách nước ngoài trở về từ Trung Quốc lại yêu thích với bước tiến lớn kế tiếp về mặt tiền tệ. Đó là tiền giấy dần biến mất và được thay thế bằng pixel trên màn hình smartphone, hay dễ hiểu hơn là tính sổ di động.

Tính ưu việt ở tiền điện tử của Trung Quốc có thể sẽ càng hiện rõ khi khi Ant Group, đơn vị công nghệ tài chính (fintech) lớn nhất Trung Quốc, niêm yết tại Hong Kong và Thượng Hải. Đây có thể sẽ là vụ IPO lớn nhất lịch sử, tiến công bại kỷ lục năm ngoái của Saudi Aramco.

Sau khi được niêm yết, Ant – đơn vị xây dựng năm 2004 – có thể có giá trị tương đương JPMorgan Chase – nhà băng lớn nhất toàn cầu, được xây dựng năm 1799. Sự phát triển của Ant làm cho giới chức Nhà Trắng lo ngại, nhưng lại khiến các nhà đầu tư toàn cầu say mê. Điều này cho thấy chuyển biến lớn hơn về cơ chế hoạt động của hệ thống tài chính, không chỉ ở Trung Quốc nhưng mà còn trên toàn toàn cầu.

Một điểm chấp nhận thanh toán bằng ứng dụng Alipay của Ant Group. Ảnh: Reuters.

Một điểm chấp nhận tính sổ bằng ứng dụng Alipay của Ant Group. Ảnh: Reuters.

CEO JPMorgan Jamie Dimon và những người khác đã để ý tới Ant trong nhiều năm. Được tách ra từ Alibaba, Ant có hơn một tỷ người sử dụng, chủ yếu ở Trung Quốc. Mạng lưới tính sổ của Ant thực hiện 16.000 tỷ USD giao tiếp năm ngoái, liên kết 80 triệu thương nhân. tính sổ chỉ là bước đầu. Người sử dụng còn có thể vay tiền, lựa chọn đầu tư từ 6.000 vật phẩm, và mua bảo hiểm sức khỏe.

Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng các nhà băng thương nghiệp lớn, các đơn vị môi giới ở Phố Wall, các nhà thống trị tài sản ở Boston và đơn vị bảo hiểm ở Connecticut đều bị thu nhỏ lại, tích hợp vào một ứng dụng duy nhất được xây dừng ở Thung lũng Silicon nhưng mà mọi người đều sử dụng được. Các đơn vị Trung Quốc khác, như Tencent, cũng vận hành các công nghệ tài chính tiền tiến như vậy.

đương nhiên, Trung Quốc không đơn độc. Đại dịch cũng làm tăng thêm hoạt động này ở những nơi khác. Cùng với sự phát triển của thương nghiệp điện tử và làm việc từ xa, tính sổ kỹ thuật số đã bùng nổ. Ví du như mức tăng trưởng 52% so với năm ngoái của Venmo – một dịch vụ tính sổ di động của Mỹ, và mức tăng 142% của Mercado Pago – một đơn vị công nghệ tài chính ở Mỹ Latin.

Chợ nông sản ở Paris, các khu chợ bánh pizza và người bán hàng rong ở Singapore đã tăng cấp hệ thống để có thể tính sổ ngay tức thì nhưng mà không cần xúc tiếp trực tiếp hay tiền mặt. Các nhà đầu tư đang nhận thấy sự chuyển đổi mang tính xây cất. Trong khi đó, các nhà băng truyền thống hiện chỉ còn chiếm 72% vốn hóa của ngành tính sổ và nhà băng toàn cầu, giảm so với mức 96% năm 2010.

Các mô hình kinh doanh dựa trên sự bùng nổ của tài chính số cũng ngày càng mọc lên nhiều. Đáng xem xét ở Mỹ Latin là các nhà băng kỹ thuật số và các đơn vị thương nghiệp điện tử tiền phong như Nubank và MercadoLibre (sở hữu Mercado Pago). Ở Đông Nam Á, nhì dịch vụ gọi xe Grab và Gojek đang trở thành “siêu ứng dụng” với mảng kinh doanh về tài chính.

Các fintech hiện cung ứng phần lớn các khoản vay tiêu sử dụng ở Thụy Điển. Ở Mỹ, các hãng thẻ tín dụng như Visa hay PayPal và các nhà băng lớn đều vừa hợp tác vừa cạnh tranh. Những gã khổng lồ công nghệ như Apple và Alphabet cũng đang tham gia, do bị lôi cuốn do tổng lợi nhuận toàn cầu trị giá 1.500 nghìn tỷ USD của ngành tài chính này.

Còn rất nhiều điều lôi cuốn khác. Công nghệ tài chính mang lại lợi ích lớn về hiệu suất. Nếu các nhà băng được niêm yết trên toàn cầu cắt giảm một phần ba tiêu xài, số tiền tiết kiệm được sẽ trị giá 80 USD một năm cho mỗi người trên Trái Đất. Ant tính mức phí không đáng kể trong các giao tiếp tính sổ và chỉ mất vài phút để cấp một khoản vay. không chỉ có thế, đã qua rồi thời kỳ chúng ta bị những người đổi tiền ở sân bay lừa lật. Các đơn vị như TransferWise và Airwallex cung ứng dịch vụ đổi tiền rẻ hơn và nhanh hơn.

Số hóa cũng hứa hứa hẹn mở rộng phạm vi tài chính. Việc tiếp cận khách hàng sẽ đơn giản hơn và dữ liệu sẽ giúp cho vay đúng đắn hơn. Các đơn vị như Square và Stripe giúp các doanh nghiệp nhỏ nối kết với nền kinh tế kỹ thuật số. Ở Ấn Độ và châu Phi, tài chính kỹ thuật số có thể giúp mọi người tránh khỏi những kẻ cho vay gian xảo và những nhà băng cũ kỹ. Bằng cách tạo ra tiền điện tử của riêng mình, các chính phủ có thể bỏ qua hệ thống nhà băng truyền thống và thuế, nhận tiền gửi và tính sổ cho công dân chỉ bằng một nút bấm.

Tuy nhiên, cuộc đoạt được công nghệ tài chính cũng mang lại nhì rủi ro. trước tiên là có thể gây mất ổn định hệ thống tài chính. Các đơn vị công nghệ tài chính tập trung vào những phần có lợi nhuận cao nhất trong ngành, để lại những phần ít lợi nhuận hơn và phần lớn rủi ro cho các tổ chức cho vay truyền thống.

Ví dụ, Ant chỉ vào vai trò môi giới. Vì thế, 98% các khoản vay được phát triển thông qua Ant ở Trung Quốc đều lưu trong sổ sách của các nhà băng. Các nhà băng phải trả cho Ant một khoản phí. Ant dự kiến thu được một khoản tương đương một phần mười (hoặc nhiều hơn) lợi nhuận chung của ngành nhà băng Trung Quốc.

Trong khi đó, các hãng cho vay lớn ở nước giàu đang chịu tác động do lãi suất thấp và tiêu xài tuân thủ cao. Nếu các đơn vị này bị mất ổn định, điều này có thể gây ra rối rắm. Do các nhà băng vẫn phải thực hiện các tác dụng kinh tế quan yếu, bao gồm giữ tiền gửi của người dân và biến các khoản tiền ngắn hạn này thành các khoản vay dài hạn cho người khác.

Nguy hiểm thứ nhì là quốc gia và các đơn vị có nền tảng công nghệ tài chính có thể thu về nhiều quyền lực hơn. Hiệu ứng mạng là thế tất với mô hình công nghệ tài chính. Nó có tức là, càng nhiều người sử dụng một nền tảng, nó càng trở thành hữu ích và có tài năng thu hút thêm người khác.

Vì vậy, ngành công nghiệp này có xu hướng trở thành độc quyền. Và nếu fintech cung ứng nhiều dữ liệu hơn cho chính phủ và các nền tảng, tài năng giám sát, thao túng và tiến công mạng sẽ tăng lên. Ant bị phương Tây cáo buộc là nằm trong kiểm soát của chính quyền. Đây là một lý do họ không được chào đón ở nước ngoài. Facebook – đơn vị nhận không ít chỉ trích về các hành vi đạo đức kinh doanh – cũng bị phản ứng dữ dội trên toàn cầu khi tung ra tiền điện tử Libra năm ngoái.

Khi công nghệ tài chính vẫn phát triển, các chính phủ nên có cái nhìn tổng thể về rủi ro, bao gồm các nhà băng và các đơn vị công nghệ tài chính. Trên thực tế, các nhà thống trị Trung Quốc có lý do chính đáng để loại bỏ mảng chứng khoán hóa khoản vay của Ant, do nó gợi nhớ lại sự thất bại của hoạt động cho vay dưới chuẩn.

Các chính phủ cũng nên hạ thấp rào cản hội nhập nhằm xúc tiến cạnh tranh. Singapore và Ấn Độ có hệ thống tính sổ liên nhà băng đơn giản, giá rẻ nhưng mà Mỹ có thể học hỏi. Châu Âu cũng có hệ thống nhà băng linh hoạt cho phép khách chuyển đổi tài khoản đơn giản. sau hết, sự phát triển của fintech phải gắn liền với nỗ lực thay đổi để bảo vệ quyền riêng tư của mọi người khỏi các đơn vị khổng lồ và quốc gia. miễn sao công nghệ tài chính có thể được thực hiện an toàn hơn, đơn giản và tôn trọng quyền cá nhân, cuộc thay đổi về tiền tệ do Trung Quốc dẫn đầu sẽ một lần nữa khiến toàn cầu trở thành tốt hơn.

Phiên An (theo The Economist)