Trung Quốc tìm cách thu thuế kinh tế số

Bắc Kinh muốn thu thuế hiệu quả hơn với các gã khổng lồ như Alibaba, Tencent và Didi Chuxing, khi kinh tế số đang đóng góp hơn 30% GDP.

Năm 2019, nền kinh tế số tạo ra doanh thu 35.800 tỷ nhân dân tệ (5,52 tỷ USD), chiếm 36% GDP Trung Quốc, theo Học viện Công nghệ thông tin và truyền thông Trung Quốc. Lĩnh vực này đã phát triển nhanh hơn phần còn lại của nền kinh tế Trung Quốc suốt thập kỷ qua.

Kinh tế số cũng tạo ra lượng giá trị tăng thêm lên tới 7.100 tỷ nhân dân tệ năm 2019, tăng 11% so với năm 2018. Trong khi đó, các ngành công nghiệp khác gồm nông nghiệp, sinh sản, dịch vụ tạo ra 28.800 tỷ nhân dân tệ giá trị tăng thêm bằng cách ứng dụng các công nghệ kỹ thuật số.

Một phụ nữ Trung Quốc livestream bán hàng. Ảnh: AP

Một phụ nữ Trung Quốc livestream bán hàng. Ảnh: AP

Theo cựu Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc, Zhu Guangyao, đã tới lúc thực hiện một nghiên cứu thuế kỹ thuật số tổng quát cả quốc tế và trong nước, khác lạ tập trung vào các nền tảng công nghệ lớn và doanh nghiệp có nền tảng dữ liệu, lưu lượng người sử dụng khổng lồ. Tại một sự kiện gần đây, Yao Qian, trưởng phòng khoa học và giám sát công nghệ của Ủy ban cai quản Chứng khoán Trung Quốc (CSRC) cho rằng, Trung Quốc nên cân nhắc áp thuế kỹ thuật số với các doanh nghiệp công nghệ. Bắc Kinh cũng đang tìm cách thu thuế thương nghiệp điện tử hiệu quả hơn với các gã khổng lồ như Alibaba, Tencent và Didi Chuxing.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia thuế, đây không phải là vấn đề đơn giản. Nền kinh tế số phát triển nhanh chóng đã làm tăng nan giải trong việc thu thuế và cai quản. Điều này dẫn tới cạnh tranh không lành mạnh. Trong khi giới chức Trung Quốc đang cập nhật luật chống độc quyền và trấn áp hành vi phản cạnh tranh của các đại gia công nghệ, nước này cũng cần tiến công thuế kinh tế số hiệu quả hơn để tạo ra một sân chơi đồng đẳng.

Wang Yongjun, Giáo sư tại Đại học Tài chính và Kinh tế Trung ương nói với Caixin rằng, tiến công thuế kỹ thuật số không đơn giản là đặt ra mức thuế và cơ sở tính thuế. Nó còn liên quan tới việc tái thăng bằng lợi ích giữa các lĩnh vực khác nhau, yêu cầu phải xem xét trọn vẹn tác động với kinh tế – xã hội.

Các chính phủ khác cũng đang chật vật với vấn đề tương tự. Hơn 130 quốc gia đang nỗ lực thương lượng quy định mới để thu thuế các đại gia công nghệ toàn cầu như Amazon, Facebook, Apple và Google. Các cuộc thảo luận quốc tế chủ yếu để giải quyết vấn đề lách thuế và chuyển lợi nhuận, bằng cách buộc các đơn vị đa quốc gia có lợi nhuận khổng lồ nhờ internet phải đóng thuế ở nơi cung ứng dịch vụ, dù không có văn phòng đại diện ở đó.

Pháp, Italy và Anh đã ứng dụng khoản thuế dịch vụ kỹ thuật số. Một số nước khác đã công bố đề xuất ban hành loại thuế này. Tuy nhiên, những động thái này có thể gây ra căng thẳng thương nghiệp.

Mỹ cáo buộc thuế kỹ thuật số của Pháp là “phân biệt đối xử” với các đơn vị Mỹ. Tháng 1/2020, Mỹ áp thuế với 1,3 tỷ USD với hàng nhập khẩu của Pháp, trong đó có nước hoa, túi xách. Washington cũng đang điều tra về các khoản thuế kỹ thuật số tại Áo, Italy, Thổ Nhĩ Kỳ có thể dẫn tới các mức thuế trả nủa tương tự như với Pháp.

ngày nay, phần lớn các nỗ lực thu thuế kỹ thuật số toàn cầu nhắm vào các doanh nghiệp của quốc gia khác. Tuy nhiên, Trung Quốc không như vậy, theo một số chuyên gia thuế. Thay vào đó, các nhà hoạch định chính sách Bắc Kinh đang tiến công thuế với thương nghiệp điện tử trong nước.

Ngay từ đầu năm 2016, Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc lúc đó – Lou Jiwei đã cho rằng cần tiến công thuế thương nghiệp điện tử, công nghệ tài chính và các dịch vụ kinh tế san sẻ như gọi xe của Uber hay Didi Chuxing. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận “rất khó để tiến công thuế vào trái đất kỹ thuật số”.

Hệ thống thuế hiện hành được xây dựng cho nền kinh tế truyền thống. Thuế được thu chủ yếu dựa trên vị trí đăng ký kinh doanh hoặc hoạt động. Còn kinh tế số lại phụ thuộc việc thực hiện các giao tế trực tuyến, có thể giúp doanh nghiệp khai không đúng hoặc đơn giản trốn thuế. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc gánh nặng thuế của doanh nghiệp kinh tế số thấp hơn nhiều các doanh nghiệp trong lĩnh vực khác sẽ tác động tới nguyên tắc trung lập về thuế và bóp méo thị trường.

Tú Anh (theo Nikkei)