trái đất ‘đỏ mắt’ truy lùng chip

Các doanh nghiệp bán dẫn yêu cầu khách hàng nhẫn nại khi nhu cầu chip tăng mạnh mẽ từ mọi nhà sinh sản, từ ôtô tới điện tử tiêu sử dụng.

Sự thiếu hụt chip đã khiến giá một số chất bán dẫn tăng lên, các đặt hàng bị chậm trễ trễ và các nhà sinh sản ôtô gián đoạn sinh sản. Nếu vấn đề vẫn tiếp diễn, người tiêu sử dụng có thể thấy các đơn hàng ôtô và một số trang bị điện tử có thể chậm trễ hơn, với giá cao hơn.

Tình hình cũng dẫn tới nhiều biến động trong ngành bán dẫn gần đây. Intel tuần này đã thải hồi tổng giám đốc Bob Swan vì sự chậm trễ trễ sinh sản. Trong khi đó, Qualcomm tung 1,4 tỷ USD mua lại doanh nghiệp khởi nghiệp chip Nuvia (Mỹ), do các cựu kỹ sư Apple sáng lập.

Taiwan Semiconductor Manufacturing Co (TSMC), nhà sinh sản chip theo hợp đồng lớn nhất trái đất, hôm 14/1 cho biết đang làm việc với ngành công nghiệp xe hơi để giải quyết tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng.

tổng giám đốc C.C. Wei cho biết khách hàng của họ có tài năng tăng tích trữ chip để tránh thiếu hụt trong tương lai. TSMC đang tăng đầu tư vốn lên ít nhất 47% trong năm nay kể từ năm 2020, trong bối cảnh nhu cầu tăng cao.

Nhà sinh sản chip đồ họa Nvidia – doanh nghiệp bán dẫn lớn nhất của Mỹ theo giá trị và NXP Semiconductors NV – nhà cung ứng chip ôtô, công nghiệp và truyền thông của Hà Lan, cũng đang chịu tác động bởi vì khan hiếm nguồn cung.

Các tấm wafer trong nhà máy của NXP tại Arizona, Mỹ. Ảnh: Reuters.

Các tấm wafer trong nhà máy của NXP tại Arizona, Mỹ. Ảnh: Reuters.

Nhu cầu về máy tính xách tay đã tăng vọt bởi vì xu hướng làm việc từ xa. Kỷ nguyên Covid-19 cũng làm tăng nhu cầu với các dịch vụ điện toán đám mây và các trung tâm dữ liệu. Trên hết, nhu cầu về chip dành cho smartphone 5G mới tăng vọt, khiến năng lực sinh sản bị hạn chế. Ngoài ra, những hạn chế của Mỹ đối với Huawei khiến các đối thủ cạnh tranh nỗ lực giành thị phần.

Nvidia đang phải đương đầu với một loạt thử thách khác. Nhu cầu về chip của họ nóng tới mức vượt quá tài năng tăng sản lượng. Các nhà sinh sản ôtô và điện tử tiêu sử dụng đang giành nhau để xí phần đặt hàng của các nhà máy chip chất lượng.

Khách mua chip thường phải đặt trước số lượng lớn một khoảng thời kì nhất định, và thời kì chờ đang kéo dài. Elsie Neoh, Giám đốc hàng hóa tại nhà phân phối linh kiện điện tử Fusion Worldwide, cho biết thời kì chờ toàn ngành đã tăng lên tới 6 tháng, so với mức 8-10 tuần hồi trước đại dịch.

Stephen Oliver, một giám đốc tại Navitas Semiconductor, chuyên cung ứng chip sử dụng cho bộ sạc smartphone, cho biết doanh nghiệp ông không gặp phải những gián đoạn lớn, nhưng một số đơn vị đã phải vật lộn với thời kì từ 26 tuần trở lên.

Sự tăng thêm nhu cầu dự kiến xúc tiến doanh số cho các nhà sinh sản chip theo hợp đồng, vốn chiếm thị phần chính trong ngành bán dẫn trái đất. Doanh số dự kiến tăng 6% trong năm nay, đạt mức cao kỷ lục. TSMC đang chạy khoảng 90% công suất cho các chip tiền tiến nhất của mình, theo hãng phân tích TrendForce có trụ sở tại Đài Bắc

Globalfoundries, nhà sinh sản chip theo hợp đồng lớn có trụ sở tại Mỹ, đang tăng gấp đôi vốn đầu tư trong năm nay so với 2020 để mở rộng công suất, theo Mike Hogan, Phó chủ toạ cấp cao của doanh nghiệp.

Tình trạng thiếu chip diện rộng tác động không nhỏ lên ngành xe hơi, vốn bị liên quan bởi vì sự sụt giảm nguồn cung do gián đoạn sinh sản bởi vì Covid-19. Trung Quốc, nơi nhu cầu phục hồi sớm, là một trong những thị trường trước tiên cảm thấy căng thẳng. Và ngành công nghiệp xe hơi là một trong những ngành trước tiên bị liên quan.

Bên trong nhà máy của Ford tại Kentucky, Mỹ. Ảnh: Bloomberg.

Bên trong nhà máy của Ford tại Kentucky, Mỹ. Ảnh: Bloomberg.

Ford cho biết sẽ ngừng hoạt động một nhà máy ở Kentucky trong tuần này vì thiếu chip. Tháng trước, General Motors đã yêu cầu các nhà cung ứng dự trữ lượng chip đủ sử dụng trong một năm. Nhiều nhà sinh sản ôtô đã thay đổi kế hoạch sinh sản cho tới hết tháng 1/2021. Toyota dự kiến tình trạng thiếu xe có thể tiếp tục diễn ra trong suốt mùa xuân.

NXP, một nhà cung ứng chip lớn cho ngành công nghiệp ôtô, nói với khách hàng vào tháng 11/2020 rằng họ thấy “thiếu hụt nghiêm trọng” chip và cho biết sẽ tăng giá tất cả vật phẩm.

Steve Sanghi, tổng giám đốc Microchip Technology, cho biết hôm 19/1 rằng lượng hàng đặt trước của doanh nghiệp ở mức cao nhất mọi thời đại. Tuy nhiên, họ đang phải đương đầu với những hạn chế về năng lực. thời kì giao hàng một số vật phẩm là 40 tuần hoặc hơn, và doanh nghiệp cũng định tăng giá.

Ông Puhakka của VLSIresearch cho biết, ngành công nghiệp ôtô phải chịu trách nhiệm về việc không đặt hàng đủ sớm với dự đoán nhu cầu phục hồi. Khi việc sử dụng chip trên ôtô ngày càng tăng để phục vụ nhu cầu về các hệ thống tiêu khiển mạnh mẽ hơn và các tính năng tương trợ người lái.

Không có cách nào khắc phục được nhanh chóng tình hình này. Việc té sung máy móc sinh sản chip mới có thể khá tốn kém và mất thời kì. “Hiện toàn bộ ngành công nghiệp bán dẫn có rất ít công suất dự phòng. Chúng ta đang có một năm đầu tư kỷ lục và nhu cầu tiếp tục tăng”, Risto Puhakka, chủ toạ của VLSIresearch, một doanh nghiệp phân tích ngành, cho biết.

Cùng với đó, trong nhiều trường hợp, tình trạng thiếu hụt chip không phải ở công nghệ tiền tiến, nhưng mà là những loại chip sử dụng quy trình sinh sản cũ hơn và rẻ hơn, vốn không được các nhà sinh sản mặn nhưng mà đầu tư nhiều nữa.

Cụ thể, các nhà sinh sản chip đã đầu tư vào dây chuyền sinh sản để tạo ra chip tiến bộ hơn, lợi nhuận cao hơn. Nhưng vấn đề là, họ không bắt kịp với việc mở rộng công suất để phục vụ nhu cầu vẫn đang tăng đối với các các loại chip sinh sản trên tiêu chuẩn tấm bán dẫn silicon (silicon wafer) cũ hơn.

Ngành công nghiệp chip cảnh báo rằng tình hình sẽ không được giải quyết trong ngắn hạn. Bruce Kim, tổng giám đốc SurplusGlobal, nhà môi giới Hàn Quốc về trang bị sinh sản bán dẫn đã qua sử dụng, cho biết hồ hết nhà sinh sản chip theo hợp đồng sử dụng tấm silicon thế hệ cũ đã kín đơn hàng cho tới cuối năm nay. Ông nói, sự thiếu hụt chip có thể sẽ kéo dài tới cuối năm 2022.

Nvidia cũng cho rằng sẽ tốn thời kì để khắc phục các vấn đề. “Chúng tôi hy vọng sẽ thấy những cải thiện, nhưng sẽ mất một vài tháng để chúng tôi ổn định nguồn cung tổng thể so với nhu cầu”, Giám đốc tài chính Colette Kress, nói.

Phiên An (theo WSJ)