‘Thái tử Samsung’ có thể chưa được kế vị ngay

Samsung có thể chưa bửa nhiệm Lee Jae-yong làm chủ toạ vì ông vẫn đang vướng vào các rối rắm pháp lý.

Lee Jae-yong đã được sẵn sàng vài thập kỷ để tiếp quản Samsung – chaebol do ông nội sáng lập và thân phụ mình gây dựng thành một đế chế công nghệ. Tuy nhiên, ngay cả sau khi người thân phụ – chủ toạ Samsung Electronics Lee Kun-hee qua đời, nam nhi duy nhất của ông có thể vẫn phải chờ một thời kì nữa để đảm nhiệm vai trò đứng đầu.

Lee đang kẹt giữa nhì vụ xét xử với cáo buộc hối lộ và gian lận kế toán để dọn đường cho việc nối nghiệp. Dù liên tục phủ nhận, Lee vẫn đương đầu với nguy cơ phải trở lại nhà tù nếu ông bị kết tội.

Lee Jae-yong rời tòa án ở Seoul hồi đầu tháng 6. Ảnh: Bloomberg.

Lee Jae-yong rời tòa án ở Seoul hồi đầu tháng 6. Ảnh: Bloomberg.

Samsung có thể tạm hoãn việc bửa nhiệm Lee làm chủ toạ Samsung Electronics ít nhất tới khi phiên tòa trước tiên kết thúc trong vài tháng tới. Động thái này để tránh trường hợp chủ toạ vừa nhậm chức đã phải đi tù. Điều này cũng đồng nghĩa với việc Samsung sẽ vận hành nhưng mà không có chủ toạ trong vài tháng.

“Tôi nghĩ Lee sẽ được thăng chức đầu năm tới. Ông ấy có thể cũng đợi tới khi vụ án hối lộ hoàn thành”, Lee Sang-hun, nhà phân tích tại HI Investment & Securities nhận định. Samsung từ chối bình luận về việc này và không tiết lộ ai sẽ đảm nhiệm vai trò chủ toạ cũng như thời khắc bửa nhiệm.

thời khắc chính thức kế nhiệm của Lee khá nhạy cảm do vài năm qua, người dân ngày càng bất mãn với các chaebol. Các phản ứng dữ dội này bắt nguồn một phần từ các cáo buộc hối lộ với Lee, trong vụ án khiến Tổng thống khi đó là bà Park Geun-hye bị truất phế truất.

Tháng 2/2017, ông từng bị tạm giữ gần một năm để điều tra vì liên quan tới scandal tham nhũng chính trị rung rinh Hàn Quốc. Lee bị cáo buộc đã chi hàng chục triệu USD cho một quỹ phi lợi nhuận của Choi Soon-sil, quý khách thân cựu Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye, để được Chính phủ chấp thuận một thương vụ sáp nhập gây tranh cãi. Thương vụ này được cho là sẽ củng cố quyền lực của ông tại đế chế đa ngành lớn nhất Hàn Quốc.

Ngoài ra, việc nối nghiệp của Lee cũng càng phức tạp bởi vì khoản thuế thừa kế nhưng mà gia đình này sẽ phải trả. Bloomberg Billionaires Index ước tính ông Lee Kun-hee sở hữu khối tài sản 20,7 tỷ USD, đồng nghĩa gia đình này có thể phải trả khoảng 10 tỷ USD tiền thuế thừa kế.

CEO Chung Sun-sup của hãng nghiên cứu Chaebul cho biết phần lớn gia tốc chọn nộp thuế bằng tiền mặt thay vì bán cổ phiếu, nhằm duy trì quyền kiểm soát. Vì vậy, gia đình Lee có thể nộp thuế trong vòng 5 năm.

Chang Sea-Jin – giáo sư tại Trường Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Singapore cho biết các lựa chọn thay thế Lee có thể còn tệ hơn. Theo ông, bửa nhiệm một chủ toạ tạm thời từ hàng ngũ lãnh đạo cao cấp của Samsung sẽ làm phức tạp thêm vấn đề. Vì khi đó, tập đoàn sẽ có thêm một tầng lãnh đạo khi ra quyết định.

“Tôi nghĩ Lee nên làm chủ toạ ngay. Dù gì trong hoàn cảnh nào, ông ấy cũng phải ra quyết định”, Giáo sư Chang nói.

Samsung không thể coi nhẹ việc này. Tập đoàn này đang phải đương đầu với các thử thách từ Apple và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của các hãng smartphone Trung Quốc. Họ cũng gặp phức tạp về giá chip nhớ. Samsung đang thực hiện các sáng kiến đắt giá về công nghệ 5G và ngành công nghiệp đúc bán dẫn.

Chang cho rằng Lee sẽ không phải điều hành các đơn vị kinh doanh riêng lẻ vì đã có các giám đốc chuyên nghiệp. Đó cũng là sự không giống nhau rõ rệt của Lee so với những thời kỳ đầu ông Lee Kun-hee đảm nhận chức này. Cố chủ toạ Samsung tham gia rất sâu vào các mảng quan yếu.

“Ông ấy không cần làm một Lee Kun-hee khác khi Samsung đã có nhiều nhà cai quản chuyên nghiệp hơn. Ông ấy nên là một chủ toạ khác với thân phụ mình”, Chang nói.

Dù vậy, rối rắm pháp lý liên quan tới Lee có thể còn kéo dài nhiều năm. Phiên tòa xét xử lại các cáo buộc hối lộ và tham nhũng sẽ diễn ra trong năm nay và phán quyết có thể được đưa ra đầu năm sau. Còn vụ án mới liên quan tới các gian lận kế toán sẽ được xử vào tháng 1/2021 và kéo dài vài tháng.

Dù vậy, các vụ án này tại Hàn Quốc không khiến họ bị kỳ thị như ở nhiều nước khác. Lee Kun-hee từng nhì lần bị kết tội và được đặc xá nhì lần. chủ toạ SK Group cũng vào tù năm 2013, sau đó quay lại điều hành tổ chức năm 2016.

Tú Anh (theo Bloomberg)