‘Startup công nghệ Việt cần mở rộng quy mô’

Startup công nghệ Việt mạnh về thích ứng với biến động song còn hạn chế trong mở rộng quy mô, theo ông Richard Triều Phạm – Phó tổng giám đốc tài chính Tiki.

Sau 20 năm làm việc tại thung lũng Silicon (Mỹ), với kinh nghiệm tương trợ các đơn vị công nghệ đang phát triển nhanh mở rộng quy mô, vào năm 2019, ông Richard Triều Phạm trở về VN và giữ vị trí Phó tổng giám đốc tài chính tại Tiki., Lãnh đạo cao cấp của Tiki tham gia “ghế nóng” hội đồng chung khảo chương trình Startup Việt 2020 do VnExpress tổ chức với kỳ vọng san sẻ cùng giới trẻ việc lên kế hoạch, thực hiện chiến lược tài chính, gọi vốn, mở rộng quy mô hoạt động.

Ông Richard Triều Phạm san sẻ với báo VnExpress về năng lực của startup công nghệ Việt và chiến lược tài chính trong “thông thường mới”.

Ông Richard Triều Phạm - Phó tổng giám đốc tài chính Tiki, là một trong bốn thành viên hội đồng chung khảo của Startup Việt 2020. Ảnh: Tiki.

Ông Richard Triều Phạm – Phó tổng giám đốc tài chính Tiki, là một trong tứ thành viên hội đồng chung khảo của Startup Việt 2020. Ảnh: Tiki.

– Ông tiến công giá như thế nào về tình hình phát triển của các startup Việt trong những năm qua?

– Làn sóng khởi nghiệp đã lan rộng khắp VN trong những năm gần đây khi các doanh nghiệp mới có nhiều thời cơ hơn để xúc tiếp và nhận được sự đầu tư nguồn vốn dồi dào từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Nhiều đơn vị khởi nghiệp đã thử sức trong nhiều lĩnh vực nhung hồ hết các startup tại VN vẫn đang ở thời đoạn đầu (early stage), chỉ một số đơn vị trong số đó có năng lực và đã phát triển với quy mô lớn hơn so với các đơn vị theo mô hình thương nghiệp truyền thống.

– Đâu là điểm mạnh và điểm yếu của startup VN?

Điểm mạnh lớn nhất của các startup hiện này tới từ sức mạnh và ý chí nội tại của lãnh đạo và hàng ngũ doanh nghiệp như sự siêng năng, năng lực thích ứng nhanh chóng với các thay đổi, biến động của thị trường, cũng như ý thức hướng tới xây dựng và đóng góp cho nền kinh tế.

Nhưng vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục để tiến xa hơn, như kỹ năng, chuyên môn sâu về kỹ thuật và kinh doanh, năng lực tiếp cận nguồn vốn còn hạn chế, cũng như chưa có nhiều ý tưởng và sáng kiến để bứt phá.

– tiến công giá của ông về năng lực và trình độ của các startup công nghệ VN so với toàn cầu?

Các đơn vị khởi nghiệp có nhiều thời cơ để phát triển nhanh hơn so với các khu vực khác trên toàn cầu vì VN là một trong những nền kinh tế đang phát triển có véc tơ vận tốc tức thời phát triển nhanh nhất khu vực và toàn cầu. Từ đó còn rất nhiều thời cơ từ “đại dương xanh” để các doanh nghiệp tiếp tục tò mò và tận dụng. trong khi, cơ cấu dân số trẻ, có trình độ học vấn và năng lực thích ứng cao cũng tạo nền tảng tốt.

Tuy nhiên, còn nhiều trở ngại cần phải vượt qua. Ngành công nghệ ở VN chỉ mới phát triển trong một thập kỷ gần đây, vì thế nhân sự trong nước chưa có nhiều thời cơ để va chạm với những vấn đề lớn và phức tạp, cũng như chưa có đủ chuyên môn về kỹ thuật và kinh doanh để giải quyết các bài toán chuyên sâu trong việc mở rộng quy mô.

Ngoài ra, chưa có nhiều trường hợp “exit” thành công vang dội trên thị trường khởi nghiệp VN. “Exit” ở đây được hiểu là khi nhà đầu tư có thể thu lợi nhuận thông qua bán hoặc sang nhượng cổ phần của đơn vị nhưng họ đầu tư. Điều này cũng gây ra không ít nan giải trong việc mở ra các thời cơ tiếp cận nguồn vốn lớn như các thị trường tại những quốc gia phát triển.

– Theo quan sát của ông, hoạt động gọi vốn của tập thể startup Việt diễn ra như thế nào trong cuộc khủng hoảng Covid-19?

Các đơn vị khởi nghiệp, khác nhau là những đơn vị trong lĩnh vực công nghệ, vẫn có khá nhiều thời cơ trong thời đoạn nan giải của dịch bệnh và những thời cơ này được kỳ vọng vẫn sẽ tiếp diễn trong những năm sắp tới. Các nhà đầu tư cũng xác nhận điều này.

vì thế, tôi kỳ vọng sẽ có nhiều nguồn vốn tiếp tục được đầu tư vào các đơn vị khởi nghiệp công nghệ trên tất cả các lĩnh vực trong vài năm tới. Dù vẫn còn một số hạn chế để các đơn vị khởi nghiệp có thể tiếp cận nhanh chóng các nhà đầu tư quốc tế tiềm năng do một số rào cản về thông thương, đi lại, nhưng với sự phát triển của công nghệ thông tin, những hạn chế này vẫn có thể được khắc phục nhanh chóng.

– Ở góc độ chuyên gia về tài chính, các startup nên xây dựng kế hoạch tài chính như thế nào để phục hồi, hướng tới tăng trưởng sau khủng hoảng?

Việc xây dựng kế hoạch tài chính luôn quan yếu trong mọi hoàn cảnh, điều kiện của thị trường. trước tiên, các startup cần nắm rõ về các chỉ số hoạt động ngày nay của doanh nghiệp, có thể kể tới như đòn bẩy tăng trưởng hay cơ cấu phung phí. Sau khi đã nắm rõ về các chỉ số hoạt động, các đơn vị khởi nghiệp cần xác định các hoạt động nào phải tập trung thực hiện nhằm giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô hoạt động cũng như phân té nguồn vốn thích hợp, giúp tạo ra nhiều giá trị nhất có thể.

Tiếp tới, doanh nghiệp cần ưu tiên một vài chiến lược và hoạt động trọng tâm, từ đó tập trung các nguồn lực vào những chiến lược và hoạt động quan yếu này. Ngoài ra, startup cũng cần đảm bảo kế hoạch kinh doanh đề ra thích hợp với kế hoạch vốn. Bước sau cuối chính là thực hiện kế hoạch đã đề ra, thường xuyên theo dõi và đo lường kết quả để có những điều chỉnh, sửa đổi thích hợp và kịp thời.

– Nếu là nhà đầu tư, trong thời đoạn này, ông sẽ đầu tư vào những startup công nghệ phục vụ các tiêu chí nào?

Thứ nhất, tôi xem xét tiến công giá xem thị trường nhưng startup đang lựa chọn có tiềm năng đủ lớn để có thể tiếp tục mở rộng trong tương lai hay không. Tiêu chí thứ nhị chính là tiến công giá về năng lực đột phá và sức hút trong ngắn và dài hạn, về cả giải pháp kỹ thuật lẫn chiến lược kinh doanh của startup. Điểm thứ ba chính là năng lực của hàng ngũ tại startup để thực hiện các chiến lược đề ra.

– thời cơ hợp tác của startup Việt với Tiki trong lĩnh vực thương nghiệp điện tử ra sao?

Tiki luôn sẵn sàng san sẻ kinh nghiệm và các mạng lưới của chúng tôi với startup Việt, cho cả các startup liên quan tới ngành thương nghiệp lẫn ngành khác.

song song, tầm nhìn của Tiki là xây dựng nền tảng thương nghiệp cho VN, tạo ra một HST tích hợp và toàn diện phục vụ không chỉ người tiêu sử dụng nhưng còn là các đối tác kinh doanh. Startup Việt có thể tận dụng HST nhưng chúng tôi đầu tư xây dựng để thay đổi vật phẩm và dịch vụ của họ, cũng như đơn giản và liên tục tiếp cận với HST có hàng triệu người sử dụng và đối tác của Tiki.

Thanh Thảo