‘Sóng’ dịch chuyển đầu tư sang VN triển vọng tới đâu?

Các chuyên gia đồng thuận về thời cơ của VN trong làn sóng dịch chuyển đầu tư, nhưng có nhiều dự báo khác nhau về triển vọng quy mô.

Tại Diễn đàn kinh doanh “Xuyên qua vùng nhiễu động” chiều 15/10, ông Bruno Jaspaert, Tổng giám đốc Tổ hợp Khu công nghiệp DEEP C tuyên bố, hoạt động của doanh nghiệp này tại Quảng Ninh và Hải Phòng đã tăng 3 lần quy mô từ đầu năm tới nay.

“Thực tế là chúng tôi tăng trưởng rất nhanh”, ông khẳng định và cho rằng đầu tư vào VN đang tăng. Sóng đầu tư mới đang tới, nếu không nhận thấy thì cứ tới các khu công nghiệp sẽ nhìn rõ điều đó.

Xu hướng dịch chuyển đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài sang VN đã và đang được đề cập nhiều trong thời kì gần đây. Theo Nikkei, Thủ tướng Nhật phiên bản Yoshihide Suga sẽ thông tin về Chương trình khuyến khích doanh nghiệp Nhật mở cơ sở ở Đông Nam Á trong chuyến công du tới VN và Indonesia 4 ngày (khởi đầu từ 18/10).

Động thái này tiếp nối nhiều thông tin triển vọng về làn sóng dịch chuyển đầu tư của doanh nghiệp nước này từ đầu năm tới nay. Đơn cử, hồi tháng 7, Tổ chức xúc tiến mậu dịch Nhật phiên bản (Jetro) Hà Nội xác nhận, 15 trên 30 doanh nghiệp được tương trợ kinh phí nhiều chủng loại chuỗi cung ứng sang ASEAN, chọn VN là nơi tới.

Không chỉ có doanh nghiệp Nhật, sóng dịch chuyển cũng nhiều chủng loại các nhà sinh sản từ nhiều nơi. công bố nửa đầu năm của Bộ công thương nghiệp đã từng ghi nhận một số tập đoàn công nghệ lớn toàn cầu đang lên kế hoạch dịch chuyển chuỗi sinh sản, đầu tư sang VN. Một số tên tuổi được nhắc tới gồm: LG, Panasonic, Foxconn – nhà cung ứng linh kiện cho Apple… “VN đang đứng trước thời cơ lớn đón làn sóng đầu tư này”, Bộ công thương nghiệp nhận xét.

Khu công nghiệp Tân Tạo (quận Bình Tân, TP HCM) vào  tháng 7/2020, Ảnh: Quỳnh Trần.

Khu công nghiệp Tân Tạo (quận Bình Tân, TP HCM) vào tháng 7/2020, Ảnh: Quỳnh Trần.

Lý giải về làn sóng đầu tư đang đổ vào VN, ông Bruno nói nhiều doanh nghiệp chọn vì ngoài khống chế được Covid-19, sự ổn định chính trị xã hội là ưu điểm, trong lúc cả Thái Lan và Ấn Độ vẫn còn bất ổn.

“Thứ nhị là yếu tố nhân loại. VN có dân số lớn, siêng năng và nhìn chung trung thành với doanh nghiệp. Tiềm năng của thế hệ trẻ khá lớn khi tham gia thị trường lao động. Đây là lợi thế các quốc gia khác không có”, ông này nói.

Ông Ooi Kim Huat, Phó chủ toạ sinh sản và Vận hành kiêm Tổng giám đốc Intel Products VN cũng lý giải, các doanh nghiệp hoạt động ở Trung Quốc do đương đầu với tính biến động của thương chiến Mỹ – Trung nên muốn tìm nơi sinh sản khác.

Các tiêu chí của họ là điều kiện nguồn lực sinh sản, chính sách của chính phủ hướng tới đầu tư và thu hút đầu tư, cùng hạ tầng xã hội. Nếu liệt kê ra có các nước thú vị như VN, Indonesia, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia.

“Trong đó, VN nổi trội là cơ chế kiểm soát dịch bệnh tốt”, ông nói và cho biết phiên bản thân tiến công giá VN cao nhất vì các yếu tố nhân lực, kiểm soát dịch bệnh, mở lại nền kinh tế và đã mở lại một số đường bay quốc tế.

Tuy nhiên, ông Vũ Tú Thành, Phó tổng giám đốc khu vực Hội đồng Kinh doanh Mỹ – ASEAN có cách nhìn khiêm tốn hơn. Theo ông Thành, không một doanh nghiệp đa quốc gia hay doanh nghiệp Mỹ nào muốn rời Trung Quốc, dù là do thương chiến hay Covid-19. “Họ chỉ mở rộng ngoài Trung Quốc để tránh thuế Mỹ, gọi là chiến lược Trung Quốc+1”, ông giảng giải.

mục tiêu của những doanh nghiệp mở rộng thêm nơi sinh sản ngoài Trung Quốc là để phục vụ các thị trường ngoài Mỹ. Vị chuyên gia tiến công giá, những khoản đầu tư mới sẽ đi tìm các nơi như VN, Thái Lan, Myanmar hay Mexico…Trong đó, VN sẽ là lựa chọn hàng đầu.

“Nhưng vấn đề là các khoản đầu tư này có nhiều và lớn không. Trong các doanh nghiệp thuộc hội đồng chúng tôi thì không quá nhiều, cũng không ồ ạt như những làn sóng trước”, ông Thành tiến công giá.

Theo ông, quy mô đầu tư ở làn sóng này có 2 dạng, gồm vài dự án lớn, trị giá hàng trăm triệu USD, còn lại là các dự án mở rộng đầu tư. Rất hiếm tìm được những nhà đầu tư lần trước tiên xuất hiện ở VN.

Tổng cục thống kê cho biết, tổng vốn đầu tư nước ngoài vào VN tính tới ngày 20/9 đạt 21,2 tỷ USD, giảm 18,9% so với cùng kỳ 2019. Trong đó, dự án quy mô lớn nhất là Nhà máy điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Bạc Liêu thuộc Trung tâm nhiệt điện LNG Bạc Liêu (Singapore), vốn đầu tư đăng ký 4 tỷ USD. Ngoài ra, có 2 dự án của nhà đầu tư Hàn Quốc tăng vốn quy mô lớn hàng trăm triệu USD.

Dù triển vọng ở mức nào, các chuyên gia cho rằng để đón được làn sóng đầu tư mới, VN còn nhiều việc phải làm. Ông Ooi Kim Huat quan tâm tới việc cải thiện năng lực chuỗi cung ứng tại chỗ.

“Nếu nhìn vào chuỗi cung ứng của Intel thì chúng tôi vẫn phải nhập linh kiện quan yếu. Chúng tôi đang nỗ lực phát triển nhà cung ứng nội địa. Nếu chúng ta cung ứng được tại chỗ sẽ cắt giảm thời kì và rút ngắn chuỗi cung ứng”, ông nói.

Trong khi đó, ông Bruno Jaspaert cho rằng, đã nhiều lần đề cập tới vấn đề cần đơn giản hóa thủ tục hành chính. “Chúng ta phải cải tiến về hành chính, thương chính và tiêu pha logistics đang quá cao”, ông nói.

Viễn Thông