Quan hệ Microsoft – Trung Quốc tác động gì tới thương vụ TikTok

liên quan tại Trung Quốc giúp Microsoft hưởng lợi khi mua TikTok, nhưng chỉ khi quan hệ Mỹ – Trung không xấu đi.

Microsoft đang nổi lên là ứng viên hàng đầu để cứu TikTok khỏi lời đe dọa cấm hoạt động tại Mỹ của Tổng thống Donald Trump. Tiktok hiện thuộc sở hữu của ByteDance – đơn vị có trụ sở tại Bắc Kinh. Thương vụ này sẽ giúp Microsoft toàn quyền sở hữu và vận hành Tiktok tại Mỹ, Canada, Australia, New Zealand.

Microsoft đã mất hàng thập kỷ gây dựng quan hệ tốt đẹp với Bắc Kinh. Không như các hãng công nghệ lớn khác của Mỹ, Microsoft có liên quan lớn ở Trung Quốc. Các vật phẩm của hãng cũng được sử dụng phổ quát ở đây.

liên quan của Microsoft

Microsoft có mặt ở Trung Quốc từ năm 1992 và hiện có 6.000 viên chức ở nước này. Các ứng dụng của Microsoft được cả chính phủ lẫn doanh nghiệp Trung Quốc sử dụng. Linkedln là mạng xã hội nghề nghiệp phổ quát, còn Bing là khí cụ tìm kiếm nước ngoài duy nhất có thị phần ở Trung Quốc.

Microsoft đang đàm phán mua mảng kinh doanh của TikTok tại Mỹ. Ảnh: PYMNTS

Microsoft đang thương thuyết mua mảng kinh doanh của TikTok tại Mỹ. Ảnh: PYMNTS

Microsoft cũng có mạng lưới cựu sinh viên hạng A ở Trung Quốc nhờ trung tâm nghiên cứu Microsoft Research Lab Asia (MSRA). Microsoft Research Lab Asia đặt tại Bắc Kinh và là một trung tâm nghiên cứu khoa học máy tính phong cách toàn cầu.

Nơi này được nhiều người coi là lò tập huấn cho lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc. Nhiều nhà sáng lập và lãnh đạo cấp cao của Alibaba, Xiaomi, Pinduoduo từng làm việc cho Microsoft và được tập huấn tại MSRA. Ngay cả Zhang Yiming, người sáng lập kiêm CEO ByteDance, cũng làm việc một thời kì ngắn tại Microsoft.

“Microsoft thực sự được tập thể công nghệ Trung Quốc tôn trọng’’ khác nhau khi nhắc tới trí tuệ nhân tạo (AI), Edith Yeung – nhà phân tích tại Race Capital cho biết. Bà đã cùng quỹ đầu tư mạo hiểm 500 Startups đổ tiền vào các đơn vị Trung Quốc nhiều năm nay.

Một trong những chuyên gia AI nổi tiếng nhất toàn cầu – cựu giám đốc Google Trung Quốc Lý Khai Phục đã giúp xây dựng MSRA. ByteDance có một loạt ứng dụng gây nghiện đều phụ thuộc thuật toán AI. Các ứng dụng này phân tích hành vi người sử dụng và cung ứng cho họ nội dung nhưng họ muốn xem.

Nhiều người trong giới công nghệ Trung Quốc tin rằng Microsoft là “sự lựa chọn tốt nhất” để mua TikTok, vì ít nhất Microsoft cũng có “nền tảng về AI để hiểu ByteDance đang làm gì”, Yeung nói thêm.

Tony Verb – đồng sáng lập GreaterBay Ventures & Advisors – tổ chức chuyên làm việc với các doanh nhân khởi nghiệp Trung Quốc cho biết việc TikTok buộc phải bán cho Microsoft là thương vụ “3 bên cùng có lợi trong bối cảnh tồi tệ ngày nay”.

Với Trump, đây có thể là một thành công. Với Microsoft, có được vật phẩm tăng trưởng nhanh như TikTok là chuyện tốt. Còn với ByteDance, “đây là kết quả ít kinh khủng hơn”, Verb nhận xét.

thử thách ở Trung Quốc

Cũng như các đơn vị đa quốc gia khác, Microsoft phải đương đầu với nhiều thử thách ở Trung Quốc. Vi phạm phiên bản quyền tràn lan ngăn cản họ tăng thị phần. Giám đốc Microsoft Brad Smith cho biết dù ứng dụng của Microsoft được sử dụng rộng rãi ở Trung Quốc, nước này chỉ đóng góp chưa đầy 2% doanh thu toàn cầu cho hãng.

Năm ngoái, khí cụ tìm kiếm Bing của Microsoft còn bị chặn lại một thời kì ngắn ở Trung Quốc. Nguyên nhân của việc này không được công bố, nhưng nó xảy ra khi căng thẳng Mỹ – Trung lan sang lĩnh vực công nghệ, với việc Washington tiến công đại gia viễn thông Trung Quốc Huawei.

Microsoft cũng đang phải đương đầu với sự giám sát của cơ quan cai quản thị trường Trung Quốc. Cơ quan này đang điều tra xem liệu Microsoft có vi phạm luật chống độc quyền của nước này hay không. Cuộc điều tra tập trung vào ứng dụng Windows và Office.

Tại thời khắc căng thẳng leo thang giữa Washington và Bắc Kinh, hoạt động kinh doanh của Microsoft tại Trung Quốc có thể trở thành gánh nặng. nhị nền kinh tế lớn nhất toàn cầu đang dần xa lánh nhau và tiến gần hơn tới việc tách rời về công nghệ.

Một số quan chức chính quyền Mỹ thì nghi ngờ việc Microsoft quá thân yêu với Bắc Kinh. Trong một cuộc phỏng vấn trên CNN, Cố vấn thương nghiệp Nhà Trắng Peter Navarro cho biết các vật phẩm do Microsoft sở hữu như Bing và Skype đã cho phép Trung Quốc giám sát và kiểm duyệt thông tin.

Bing được hoạt động tại Trung Quốc với tên miền cn.bing.com do kết quả tìm kiếm được kiểm duyệt. Tại Diễn đàn Kinh tế toàn cầu ở Davos, Thụy Sĩ, năm ngoái, Smith cho biết Microsoft đã có “những ngày gặp khó trong thương thuyết hoặc thậm chí là dị đồng” với chính quyền Trung Quốc.

Navarro thì lo ngại giới chức Trung Quốc có thể nghe lén thông tin khi người sử dụng sử dụng vật phẩm của Microsoft tại Trung Quốc. Ông cũng đặt câu hỏi liệu Microsoft có nên bị buộc “thoái vốn tại Trung Quốc” nếu mua TikTok hay không.

Trung Quốc vẫn có thể hưởng lợi

Trump nói rằng việc buộc ByteDance bán TikTok là một thành công cho nước Mỹ và Bộ Tài chính Mỹ sẽ cũng nhận được một khoản nếu thương vụ diễn ra. Các chuyên gia trong ngành cho rằng việc mua TikTok có thể khiến Microsoft tiêu tốn 40 – 50 tỷ USD.

Bình luận của ông Trump đã gây ra làn sóng phản đối ở Trung Quốc. Tờ China Daily đã ví việc bán TikTok là một cuộc tiến công do chính phủ Mỹ dàn dựng.

Dù vậy, Rich Robinson – Giáo sư tại Đại học Bắc Kinh cho rằng việc bán TikTok cũng nên được coi là một thắng lợi lớn cho ngành công nghệ và quá trình thay đổi sáng tạo tại Trung Quốc. “50 tỷ USD là chiến lợi phẩm khá tốt”, ông nói.

ByteDance đã thu hút hàng trăm triệu người sử dụng Tiktok trên khắp toàn cầu. Ứng dụng này đã mang lại hàng chục tỷ USD doanh thu năm ngoái. Đây cũng là nền tảng truyền thông xã hội trước tiên của Trung Quốc tạo ra sự đột phá trên thị trường quốc tế.

“Đây là thành công với tất cả các bên”, ông nói, “Nhưng thật tệ khi thương vụ này bị chính trị hóa”.

Thiên Linh (theo CNN)