Nỗi ám ảnh nợ xấu của thập niên trước quay trở lại

Theo các chuyên gia, việc khoanh, đảo nợ giúp nợ xấu tạm thời bị che giấu nhưng vẫn tăng lên, có thể gây rủi ro cho hệ thống nhà băng sau này.

Tại buổi tọa đàm thời cơ đầu tư trong vòng xoáy cô động diễn ra mới đây, nhiều chuyên gia tài chính, bất động sản thừa nhận nỗi ám ảnh nợ xấu cách đây một thập niên đang quay trở lại khi Covid-19 bùng phát và diễn biến phức tạp.

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính nhà băng đặt vấn đề nợ xấu đang được gia hạn, các hình thức khoanh nợ, đảo nợ chỉ làm đẹp sổ sách trước mắt nhưng có thể trở thành mối lo về sau. Ông Hiếu phân tích, nhà băng quốc gia ban hành Thông tư 01 cho phép các nhà băng cơ cấu lại nợ, không chuyển nhóm nợ, giảm lãi suất,…

Vấn đề càng trở thành trầm trọng hơn khi các doanh nghiệp đang có nợ xấu được cơ cấu về lại nhóm nợ tầm thường. Từ đó, nợ xấu bị che đi một phần nào đó, dẫn tới tình trạng ngày càng xấu hơn.

“Với kinh nghiệm 45 năm hoạt động trong ngành nhà băng, tôi chưa thấy nợ xấu nào đột dưng trở thành nợ tốt. Tôi e rằng nợ xấu đang tăng lên, nếu không kiểm soát có thể trở thành rủi ro cho hệ thống”, ông Hiếu khuyến cáo và nhấn mạnh chỉ có sáng tỏ nợ xấu mới có thể tránh rủi ro cho hệ thống nhà băng sau này.

Kiểm đếm tiền mặt tại một ngân hàng cổ phần. Ảnh:Giang Huy.

Kiểm đếm tiền mặt tại một nhà băng cổ phần. Ảnh:Giang Huy.

Đồng ý kiến, Tiến sĩ Ngô Minh Hải, Trưởng khoa Tài chính nhà băng – Đại học Văn Lang cũng nhận định, ngay khi Chính phủ tung các gói kích thích, nhà băng tập trung đảo nợ và tái cấu trúc nợ cho thấy tâm lý tiến công cược vào năng lực hồi phục trong tương lai.

Điều này có tức là nếu thị trường hồi phục nhanh, nợ xấu có thể sẽ được xử lý và kỳ vọng không còn xấu nữa. Thế nhưng, nếu thị trường không hồi phục sớm, nợ xấu sẽ ngày càng xấu hơn và trở thành rủi ro cho hệ thống nhà băng. Theo ông Hải, việc cần làm hiện nay là các nhà băng phải sáng tỏ vấn đề nợ xấu ngay từ đầu. Nhà băng cũng cần sáng tỏ các vấn đề nợ xấu với khách hàng để tạo được sự phát triển cho toàn hệ thống và tránh được những rủi ro trong tương lai.

Ông Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills VN nhớ lại thời đoạn 2009-2010 khi nợ xấu của hệ thống nhà băng tăng lên dẫn tới sự xuất hiện của tổ chức AMC thống trị nợ. Sau đó, khi quy mô nợ lớn hơn SCIC và VAMC tiến hành mua lại nợ của hệ thống nhà băng. Trên thực tế, để xử lý nợ xấu không hề đơn giản và mất rất nhiều thời kì, không giống nhau là nợ xấu ở nhóm bất động sản.

Ở các chu kỳ khủng hoảng trước đây, tại VN xảy ra hiện tượng mua lại nợ xấu khá phổ thông. Tuy nhiên, đối với nhà đầu tư nước ngoài, việc mua lại nợ xấu rất khó xảy ra. Hiện nay, các nhà đầu tư tìm kiếm thời cơ đầu tư sẽ tránh những dự án bị rơi vào nhóm nợ xấu nhà băng. Các doanh nghiệp cũng đã tỉnh táo hơn cách đây một thập niên, họ chủ động chạy trước và tìm nhà đầu tư nước ngoài vào trước khi các tổ chức mua bán nợ vào cuộc.

Với tầm nhìn sáng sủa, ông Khương tiến công giá, diễn biến thị trường mua bán nợ nói chung và M&A bất động sản nói riêng hiện nay đang tốt hơn rất nhiều thời đoạn 2009-2010. Điểm tốt hơn nằm ở khía cạnh thanh khoảnh của tài sản vẫn duy trì được, quản trị rủi ro kiểm soát được, ngoại trừ pháp lý dự án đang phức tạp vì kéo dài và tâm lý thị trường gặp trở ngại do dịch bệnh. phiên bản thân các doanh nghiệp ngay khi cảm thấy phức tạp sẽ ngay tức khắc chủ động, chấp nhận đi tìm đối tác trước khi khoản nợ đó trở thành nợ xấu trong các nhà băng nên việc xử lý nợ cũng linh hoạt hơn.

Giảng viên Đại học Fullbright VN, ông Nguyễn Xuân Thành nhận xét, tại VN có thể nhìn vào các nhà băng thương nghiệp để tiến công giá sức khỏe của nền kinh tế. Chẳng hạn như dịch bệnh có làm cho hoạt động của các nhà băng thương nghiệp xấu đi hay không. Nếu thật sự xấu đi sẽ khiến bất động sản cũng xấu theo. Ông Thành cũng chỉ ra nguyên nhân vì sao các cuộc khủng hoảng trước đây để lại hậu quả rất nặng nề là do sự yếu kém dồn lại trong hệ thống tài chính.

Tuy nhiên, theo ông Thành, với diễn biến hiện nay, bằng cách thống trị, vận hành tốt hệ thống nhà băng, Chính phủ có thể điều tiết được nền kinh tế. Trong trường hợp nợ xấu các nhà băng tăng lên nhưng thanh khoản vẫn duy trì ổn định thì mọi thứ vẫn kiểm soát tốt.

Trung Tín