Nợ xấu nhà băng tăng mạnh

Cuối quý III, nợ xấu tại nhiều nhà băng tăng nhanh, có nơi ghi nhận nợ có tài năng mất vốn tăng gấp ba so với đầu năm.

Qua công bố tài chính quý III/2020 của 15 nhà băng thương nghiệp cho thấy, có tới 14 nhà băng ghi nhận số dư nợ xấu tăng từ 30% trở lên so với đầu năm.

Theo đó, nếu tính về véc tơ vận tốc tức thời tăng số dư nợ xấu thì VietinBank là nhà băng có mức độ tăng thêm cao nhất hệ thống với 66% so với đầu năm, lên 17.947 tỷ đồng. Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) của nhà băng này tăng vọt gần gấp 6 lần, từ hơn 2.000 tỷ đồng lên 11.900 tỷ đồng.

Theo sau là TPBank với tổng số dư nợ xấu tăng 60% so với đầu năm. Trong đó, nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) tăng 82% và nhóm 5 (nợ có tài năng mất vốn) tăng 27% trong 9 tháng.

Chất lượng tín dụng của nhà băng Quân đội (MB) cũng đi xuống khi nợ nhóm 5 lên tới 1.982 tỷ đồng, tăng gấp 3,2 lần so với đầu năm. Số dư nợ xấu của MB hiện là 4.035 tỷ đồng, tăng hơn 39% so với thời khắc 31/12/2019.

nhà băng Phương Đông (OCB) công bố mức tăng tổng nợ xấu là 30% so với đầu năm. Trong đó, nợ nghi ngờ tăng 81% và nợ có tài năng mất vốn tăng 11%. Tương tự nợ xấu của nhà băng Hàng hải VN (MSB) cũng tăng 31% so với đầu năm, còn nợ nghi ngờ (nhóm 4) tăng tới 114%.

Trong khi đó, nhà băng Đầu tư và Phát triển VN (BIDV) tuy mức tăng nợ xấu không nhanh như các nhà băng khác (16%) nhưng số dư nợ xấu thuộc hàng lớn nhất hệ thống với 22.526 tỷ đồng.

Giao dịch tại một ngân hàng cổ phần ở Hà Nội. Ảnh: Giang Huy.

giao thiệp tại một nhà băng cổ phần ở Hà Nội. Ảnh: Giang Huy.

Sự tăng thêm nợ xấu có thật sự đáng ngại?

Lý giải về những con số nợ xấu đang tăng cao, lãnh đạo các nhà băng cho rằng, đây là diễn tiến khó tránh trong tình hình kinh tế ngày nay. Dịch Covid-19 đã và đang tác động mạnh tới khách hàng doanh nghiệp lẫn cá nhân, những người làm mướn ăn lương, buôn bán nhỏ.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc OCB cho rằng, đối tượng khách hàng doanh nghiệp hiện phục hồi khá nhanh trong tình hình dịch bệnh có chiều hướng được kiểm soát. Đó cũng được xem là hiệu quả nhưng Thông tư 01 đã tạo ra, trong việc giữ cho một số doanh nghiệp không “té ngựa”.

Cũng theo ông Tùng, mặc dù nợ xấu nhà băng tăng mạnh, nhưng đi sâu vào phân tích cần cân nhắc tỷ trọng nợ xấu trên tổng dư nợ. Nợ xấu lúc đầu có tỷ trọng thấp, con số tăng vọt 30%, 40%, thậm chí cao hơn nhiều so với đầu năm có thể cho cái nhìn tiêu cực. Tuy nhiên, theo ông, xét tỷ trọng nợ xấu trên tổng dư nợ thì hiện vẫn được kiểm soát tốt và ở mức thấp so với quy định.

Trong khi đó, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia có 40 năm kinh nghiệm tại Mỹ, Đức và VN, đưa ra cái nhìn u ám hơn khi tiến công giá về tình hình nợ xấu của các nhà băng. Ông cho rằng, nợ xấu mới tăng mạnh là dễ hiểu và vẫn chưa bộc lộ hết. Nợ xấu sẽ tiếp tục tăng cho tới khi tạo ra căng thẳng nặng nề nhất, rõ ràng nhất vào năm sau.

TS. Hiếu phân tích, do các doanh nghiệp bị giảm thiểu hoặc mất hẳn tài năng trả nợ, đáng lẽ họ sẽ đi dần xuống từ nhóm nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3), nợ nghi ngờ mất vốn (nhóm 4) và nợ có tài năng mất vốn (nhóm 5). Việc chuyển nhóm nợ đáng lý ra phải được các nhà băng thực hiện nhanh và sớm, nhưng trên thực tế lại bị trì hoãn do được Thông tư 01 của nhà băng quốc gia “bật đèn xanh”.

Sự tương trợ này theo ông Hiếu, làm chậm rì rì quá trình sáng tỏ hóa những nguy cơ tiềm tàng về nợ xấu trong hệ thống nhà băng. thời khắc này, chất lượng nợ xấu cũng ngày càng sút giảm khi từ các nhóm 2,3 đang vận chuyển dần về nhóm 4, 5. “nhà băng chưa mất vốn trong lúc này không có tức là sẽ tránh được mất vốn trong tương lai. Tình hình chỉ có thể cải thiện nếu sức khỏe tài chính của doanh nghiệp tốt lên”, ông Hiếu nói.

Thế nhưng, với tình hình ngày nay, mặc dù đã kiểm soát dịch khá tốt, kinh tế của VN vẫn trong thời đoạn tiềm tàng nguy cơ khó đoán định. do kinh tế nước ta vốn dựa nhiều vào giao thương toàn cầu nhưng các nước hiện nay vẫn đang vật lộn với dịch bệnh. số đông doanh nghiệp đương nhiên sẽ khó có sức khỏe tài chính tích cực trong năm nay và năm sau.

Theo TS Hiếu, nhà băng quốc gia cần kéo dài việc ứng dụng chính sách tương trợ giảm tiêu pha vốn cho doanh nghiệp, giảm lãi suất tương trợ cho sự phục hồi của hoạt động kinh doanh. trái lại, nhà thống trị nên dừng việc cho phép ngưng chuyển nhóm nợ, phải thẩm định tài năng trả nợ của các khách hàng một cách đúng mực và trích lập dự phòng dựa theo thẩm định đó.

thời kì tới, ông Hiếu cho rằng, các nhà băng cần theo dõi nợ ngặt nghèo. Thậm chí, cần lập sổ con để bám sát các khách hàng có nguy cơ không trả được nợ. Đi kèm với đó là các giải pháp tức thời như trích lập toàn vẹn, càng nhiều càng tốt ngay cả khi chưa chuyển nhóm nợ.

“Đây là lúc nhưng các nhà băng cần thận trọng hơn, thẳng cánh trích lập dự phòng. Chuyện mất vốn là gần như khó tránh khỏi, phải có ‘của ăn của để’ nhằm xử lý rủi ro sau này”, ông Hiếu khuyến nghị.

Nguyễn Nam