Nhiệt điện khí LNG không dễ bùng nổ ở VN

Rào cản về chính sách, nguồn vốn, thị trường khiến Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) cho rằng, đầu tư nhiệt điện khí LNG không đơn giản.

công bố vừa công bố của IEEFA tiến công giá, một số nhà đầu tư đã đặt ra những mục tiêu tham vọng về mốc thời kì hoàn thành các thời đoạn triển khai dự án LNG cố chấp tính phức tạp của những dự án này nói chung.

“sự thực đây là những dự án gồm nhiều thời đoạn, với nhiều cấu phần luôn biến động, nhiều rủi ro ở khâu thượng nguồn, hạ nguồn, rủi ro đối tác, rủi ro trong quá trình thi công…”, IEEFA nhận xét. Các dự án nhiệt điện khí khi triển khai sẽ gặp nhiều phức tạp hơn nhiệt điện than, vốn đã phải đương đầu với tình trạng lừ thừ tiến độ triền miên.

Quy trình cấp phép của các dự án LNG tại VN cũng được tiến công giá là phức tạp. Hiện nay, những thay đổi về pháp luật của VN đang khiến việc ứng dụng các mô hình dự án phổ quát như BOT (xây dựng – vận hành – chuyển giao) và nhà máy điện độc lập (IPP) cho lĩnh vực điện khí LNG không còn đơn giản. Đây là vấn đề xúc tiến lớn tới tài năng thu xếp tài chính của các dự án.

Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh (trái) trao giấy chứng nhấn đầu tư dự án điện khí 5 tỷ USD cho lãnh đạo tập đoàn AES. Ảnh: MOIT.

Bộ trưởng công thương nghiệp Trần Tuấn Anh (trái) trao giấy chứng nhấn đầu tư dự án điện khí 5 tỷ USD cho lãnh đạo tập đoàn AES. Ảnh: MOIT.

IEEFA cho biết, giới đầu tư nước ngoài đã thanh minh lo ngại khi Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công – tư (Luật PPP) có hiệu lực từ ngày 1/1/2021, bắt buộc ứng dụng luật VN để giảng giải hợp đồng và không quy định cụ thể về bảo lãnh Chính phủ đối với nghĩa vụ thực hiện hợp đồng của các doanh nghiệp quốc gia như Tập đoàn Điện lực VN (EVN).

Tương tự, Luật Đầu tư mới có hiệu lực vào ngày 1/1/2021 không quy định rõ về việc cung ứng các cam kết bảo lãnh của Chính phủ hay chuyển đổi ngoại tệ. Các dự án nhiệt điện khí LNG thuộc dạng IPP cũng sẽ phải tuân theo một hợp đồng mua bán điện (PPA) mẫu được điều chỉnh bởi vì pháp luật VN. Theo đó, nhà máy điện sẽ phải cạnh tranh trên thị trường mua sắm, và chỉ được bao tiêu với số lượng hạn chế từ EVN.

“khuông pháp lý cập nhật cho các mô hình dự án BOT hay IPP có vẻ không tương thích với các pháp luật hợp đồng nhưng mà các chủ đầu tư dự án nhiệt điện khí LNG đang yêu cầu từ phía EVN và các cơ quan Chính phủ để đảm bảo tài năng vay vốn cho dự án,” IEEFA tiến công giá.

Ngoài ra, IEEFA cho rằng giá điện khí kiên cố sẽ không hề rẻ. Điều này đã được các cơ quan tính năng và một số chủ đầu tư dự án thừa nhận một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Trong một số trường hợp, cảnh báo này được ngầm hiểu dưới lời mời gọi hình thành cơ chế giá điện vận hành theo thị trường với phung phí nhiên liệu chuyển cho bên tiêu thụ chi trả, hoặc thông qua việc vận động sử dụng điện tiết kiệm bằng cách đề xuất tăng giá bán lẻ điện.

“Trên toàn cầu, các chuyên gia đều đồng thuận rằng phung phí biên của điện mặt trời, điện gió và các giải pháp pin tích trữ sẽ ngày càng giảm trong dài hạn, trong khi điều này không thể xảy ra với LNG và nhiệt điện khí LNG”, công bố nêu.

thời kì qua, VN đã nhanh chóng nổi lên như là một trong những thị trường nhập khẩu LNG tiềm năng nhất ở châu Á. Theo IEEFA, sự quan tâm của giới đầu tư trở thành mạnh mẽ nhất là sau khi Bộ Chính trị hồi tháng 2/2020 công bố quyết nghị định hướng chiến lược phát triển ngành năng lượng VN trong thập kỷ tới, với tầm nhìn tới năm 2045, trong đó, chú trọng phát triển nhanh nhiệt điện khí LNG và hạ tầng nhập khẩu và phân phối khí.

Quy mô của các dự án được đề xuất cũng như số lượng và sự nhiều chủng loại của các nhà đầu tư được tiến công giá là chưa có tiền lệ trong lịch sử ngành điện VN. Sự sôi động của lĩnh vực này phần lớn tới từ các dự án gắn với các nhà đầu tư và nhiên liệu nhập khẩu từ Mỹ, cũng như các tập đoàn năng lượng hàng đầu của Nhật khách du lịch dạng, Hàn Quốc và một số doanh nghiệp tư nhân VN. Chỉ có 9 dự án đã được phê duyệt ngã sung vào quy hoạch điện ngày nay. Trong số này, có 5 dự án đã có chủ đầu tư và có thể tiến tới bước thương thuyết hợp đồng PPA với EVN trong khi nhiều dự án lớn như LNG Long Sơn, LNG Cà Ná, LNG Long An và LNG Quảng Ninh vẫn chưa công bố chủ đầu tư chính thức.

Đức Minh