nhà băng có thể giảm lãi sau trích lập nợ tái cơ cấu vì Covid-19

Việc bắt buộc dự phòng sẽ gây căng thẳng lên lợi nhuận của một số nhà băng tỷ trọng nợ vay tái cơ cấu vì Covid-19 lớn và chưa tích cực trích lập.

Một trong những điểm mới của dự thảo Thông tư 01 sửa đổi đang được lấy ý kiến là việc nhà băng phải trích lập dự phòng rủi ro cho nợ tái cơ cấu vì Covid-19.

Nói với VnExpress, Ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội nhà băng cho biết qua trao đổi, các nhà băng đều đồng thuận với phương án trích lập dự phòng cho nợ tái cơ cấu. Tuy nhiên, để tránh tạo “cú sốc” và cho nhà băng có thêm thời kì xử lý nợ, việc trích lập có thể sẽ được kéo dài trong 3 năm hoặc 5 năm. Theo phương án đang được cân nhắc, nhà băng sẽ phải trích lập dần trong ba năm kể từ 2021, 30% trong năm đầu, 60% trong năm tiếp theo và trích đủ 100% trong năm cuối.

Như vậy, những điểm mới trong Thông tư 01 sửa đổi dự kiến sẽ khiến bức tranh lợi nhuận của nhà băng qua mùa Covid-19 phân hóa.

Theo nhận định của doanh nghiệp chứng khoán Rồng Việt (VDSC), tiêu pha dự phòng sẽ được giữ ở mức cao từ năm 2021 để trích lập dự phòng từng phần cho khoản nợ tái cơ cấu.

VDSC tiến công giá, lợi nhuận trong những năm tới của các nhà băng đã tích cực trích lập dự phòng sẽ chịu ít căng thẳng hơn. Đối với các nhà băng có tỷ trọng tiêu pha tín dụng và tỷ trọng bao phủ nợ xấu thấp, quy mô nợ tái cơ cấu đáng kể, tiêu pha dự phòng sẽ tăng mạnh và “bào mòn” lợi nhuận.

Số liệu cập nhật tới hết quý III/2020 của doanh nghiệp chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho thấy, ba nhà băng có dư nợ cơ cấu vì nợ cơ cấu vì Covid-19 trong top cao nhất hệ thống là VPBank (10,5%), TPBank (7,4%), Eximbank (6%). Phần lớn các nhà băng còn lại có tỷ trọng tái cơ cấu từ 2-4% như HDBank, ACB, MB, Techcombank…

Tại VPBank – nhà băng có tỷ trọng nợ vay tái cơ cấu vì Covid-9 gần như cao nhất hệ thống, hơn 50% nợ vay tái cơ cấu là của khách hàng doanh nghiệp lớn và khoảng 35% là của khách hàng cá nhân, theo số liệu từ doanh nghiệp chứng khoán SSI. Trong khi tỷ trọng nợ tái cơ cấu ở mức cao, tỷ trọng trích lập dự phòng bao nợ xấu của nhà băng này vào cuối quý III/2020 lại giảm xuống còn gần 48%. Nhiều tài năng, căng thẳng trích lập dự phòng tại VPBank sẽ chuyển sang năm 2021 và 2022, theo tiến công giá của SSI.

Tương tự, TPBank cũng nằm trong nhóm nhà băng có tỷ trọng nợ tái cơ cấu cao nhưng tỷ trọng bao phủ nợ xấu lại có xu hướng giảm, tính tới hết quý III. vì thế, căng thẳng trích lập dự phòng sẽ là “gánh nặng” từ năm 2021. Nhóm các nhà băng này nếu muốn giảm tác động của tiêu pha dự phòng cao lên lợi nhuận những năm tới có thể phải tìm cách tăng khoản thu nhập khác hoặc cắt giảm tiêu pha.

Giao dịch tại một ngân hàng thương mại. Ảnh: Giang Huy.

giao tiếp tại một nhà băng thương nghiệp. Ảnh: Giang Huy.

Ngược chiều với nhóm này, một số nhà băng có tỷ trọng nợ xấu và nợ tái cấu thấp sẽ bớt bị xúc tiến do Thông tư 01 sửa đổi.

Theo cập nhật của VnExpress tính tới cuối năm 2020, nhóm các nhà băng có vốn quốc gia có tỷ trọng nợ tái cơ cấu vì Covid-19 chiếm tỷ trọng chưa tới 1% tổng dư nợ. Một nhà băng tư nhân khác cũng có tỷ trọng nợ tái cơ cấu thấp là VIB (dưới 1%).

Một số nhà băng theo đuổi ý kiến thận trọng, thậm chí có xu hướng thận trọng “quá mức” – tỷ trọng nợ xấu thấp, tỷ trọng nợ tái cơ cấu cũng thuộc hàng thấp nhất hệ thống nhưng dự phòng bao nợ xấu lại tăng mạnh.

Tại Vietcombank, tỷ trọng bao phủ nợ xấu vào cuối 2020 lên con số kỷ lục hệ thống là 380% trong khi tỷ trọng nợ xấu và nợ cơ cấu đều ở mức thấp 0,6%. Với mức trích lập này, lãnh đạo nhà băng nói với VnExpress rằng đủ nguồn lực để xử lý kể cả khi toàn bộ nợ tái cơ cấu vì Covid-19 thành nợ xấu. Trích lập dự phòng ở mức cao với trường hợp của Vietcombank có thể được xem như “của để dành” cho lợi nhuận những kỳ tới.

trong khi, Techcombank và MB cũng là nhà băng được các doanh nghiệp chứng khoán tiến công giá đã thận trọng và chủ động trước các khoản nợ tái cơ cấu. Riêng tại Techcombank, tỷ trọng nợ xấu ở mức thấp 0,6% vào cuối quý III, tỷ trọng bao phủ nợ xấu tăng lên mức 148%. Với MB, tỷ trọng bao phủ nợ xấu tăng mạnh từ 116% hồi cuối quý III lên 160% và là nhà băng có tỷ trọng dự phòng bao nợ xấu cao thứ nhị sau Vietcombank.

Nhìn chung, việc thay đổi quy định trích lập theo Thông tư 01 sửa đổi sẽ không phải là mối lo với một số nhà băng, nhưng tác động lớn nhất là tới nhóm nhà băng có tỷ trọng nợ cơ cấu cao nhưng tỷ trọng trích lập lại chưa được cải thiện rõ rệt.

Quỳnh Trang