Doanh nghiệp thiệt vì nhiều văn bản thực thi CPTPP chậm ban hành

Trung bình mỗi văn bản pháp luật thực thi cam kết CPTPP ban hành chậm 246 ngày so với mốc hiệp định có hiệu lực, khiến doanh nghiệp trong nước chịu thiệt.

Quan điểm này được bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – VCCI) nêu sau quá trình rà soát, đánh giá tính hiệu quả quá trình xây dựng pháp luật thực thi cam kết CPTPP, ngày 10/11.

Đến nay, Hiệp định Thương mại Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đã có hiệu lực gần 3 năm. Là hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, tiêu chuẩn cao, các cam kết của CPTPP tác động trực tiếp tới nhiều chế định pháp luật Việt Nam.

Để cam kết của Hiệp định này có hiệu lực ngay, Việt Nam đã sửa đổi, bổ sung và “nội luật hoá” 11 văn bản pháp luật, thực thi 63 nhóm cam kết của CPTPP về mở cửa thị trường hàng hoá, quy tắc xuất xứ, dệt may, phòng vệ thương mại, mua sắm công, lao động…

Bà Nguyễn Thị Thu Trang đánh giá, phần lớn các quy định này đều tương thích với cam kết CPTPP, thậm chí một số quy định có nội dung vượt chuẩn cam kết, thực hiện ở mức cao hơn so với yêu cầu hoặc với lộ trình sớm hơn, chủ yếu liên quan tới quy trình đấu thầu gói thầu CPTPP. Chỉ có một trường hợp quy định chưa đủ để bảo đảm thực thi các cam kết CPTPP trên thực tế (về lập hội của người lao động), nên cần được điều chỉnh để đảm bảo tuân thủ.

Đọc thêm:   Mô hình làm việc Hybrid Working được ưa chuộng hậu giãn cách

Nhưng thời gian ban hành các văn bản này, theo bà Trang là quá chậm so với mốc 14/1/2019 – thời điểm CPTPP có hiệu lực. Trung bình mỗi văn bản này ban hành chậm 246 ngày. “Việc này khiến các doanh nghiệp phải chịu thiệt thòi. Bởi khi các văn bản ban hành chậm, doanh nghiệp chậm tiếp cận cơ hội từ CPTPP dù được hồi tố”, bà Trang nói.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập, VCCI. Ảnh: VGP

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập, VCCI. Ảnh: VGP

Bà dẫn chứng, theo cam kết của CPTPP, khi doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu mỹ phẩm từ các nước thành viên không cần trình các giấy tờ cam kết lưu hành sản phẩm. Do văn bản thực thi cam kết của Việt Nam ban hành chậm tới 12 tháng, nên dù có quy định hồi tố, các doanh nghiệp có giao dịch, hồ sơ nhập khẩu mỹ phẩm từ các nước CPTPP trong khoảng thời gian tháng 1-12/2019 không được hưởng lợi từ cam kết của hiệp định.

Là cơ quan chịu trách nhiệm thực thi CPTPP, ông Ngô Chung Khanh, Phó vụ trưởng Vụ Thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho hay, các văn bản thực thi cam kết CPTPP chậm phần lớn do rà soát kỹ thuật kéo dài.

Ông ví dụ, khi rà soát để ban hành Nghị định biểu thuế xuất khẩu ưu đãi, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam thực thi CPTPP, cơ quan soạn thảo gặp vướng do cắt giảm thuế liên quan tới nhiều quốc gia và các thoả thuận giữa Việt Nam với đối tác, nên phải chờ giải thích… Vì thế, tới cuối tháng 6/2019 nghị định này mới được ban hành, tức chậm gần nửa năm so với thời điểm hiệp định CPTPP có hiệu lực.

Đọc thêm:   Generali VN khai trương văn phòng trụ sở chính tại TP HCM

Trong khi đó, ông Cao Xuân (Viện Khoa học pháp lý) cho rằng, các văn bản pháp luật thực thi cam kết CPTPP chậm ban hành do cả lý do khách quan, chủ quan nhưng chủ yếu là đầu tư nguồn lực chưa đầy đủ. “Nếu coi hoạt động xây dựng văn bản pháp luật chỉ là viết ra vài trang giấy thì không đúng. Phải có đầu tư đủ, đúng cho hoạt động này mới đảm bảo thời hạn, chất lượng”, ông nêu.

Ngoài ban hành chậm, bà Nguyễn Thị Thu Trang nhận xét, các văn bản thực thi cam kết CPTPP vẫn gây ra một số vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp, như trong lĩnh vực về đấu thầu, chứng minh quy tắc xuất xứ… Chẳng hạn, việc đưa ra quy định về quyền nhập khẩu ôtô đã qua sử dụng trong CPTPP lại theo các quy định nhập ôtô mới, nên 3 năm qua chưa có chiếc xe nào được nhập về.

Bà Phạm , nguyên Phó chủ tịch VCCI góp ý không chỉ đảm bảo tuân thủ các cam kết FTA, hệ thống pháp luật, thể chế trong nước tới đây cần “cao hơn hẳn hiện nay”, để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, doanh nghiệp.

“Môi trường pháp lý phải rộng hơn so với CPTPP, tiêu chuẩn phải cao hơn, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, và phải có tầm nhìn xa hơn cho phát triển của Việt Nam trong tương lai, nếu muốn thành nước giàu vào năm 2045”, bà Lan nhìn nhận.

Đọc thêm:   Kim Long Corp phân phối các vật phẩm thương hiệu InBERG

Ở khía cạnh này, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập VCCI cũng nói, thay vì chỉ đưa ra các quy định đạt chuẩn theo cam kết của hiệp định thương mại đã ký, các văn bản pháp luật thực thi tới đây nên mở rộng hơn, vượt chuẩn cam kết để phù hợp với bối cảnh mới, tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

“Trong bối cảnh khó khăn nhiều bề, nhất là chịu tác động từ đại dịch, các cam kết có lợi của FTA sẽ là cứu cánh cho doanh nghiệp”, bà Trang nêu.

Muốn vậy, bà khuyến nghị, cơ quan soạn thảo trong quá trình xây dựng các văn bản thực thi hiệp định thương mại tự do (FTA) cần rà soát tính tương thích với các cam kết FTA và tham vấn đầy đủ các đối tượng liên quan. Nội dung các văn bản nên “lên khung” càng sớm càng tốt, thậm chí từ khi văn kiện FTA được ký chính thức mà không chờ tới khi phê chuẩn.

Anh Minh

About bachnv

Check Also

Đề xuất gia hạn giá FIT cho dự án điện gió chưa kịp về đích

Chuyên gia, nhà đầu tư đề xuất thêm thời gian giá ưu đãi (FIT) cho …