Đề xuất phát triển Mobifone, EVN, Viettel thành ‘sếu đầu đàn’

Bộ Kế hoạch & Đầu tư chọn Mobifone, EVN, Viettel đại diện ba lĩnh vực viễn thông, năng lượng, công nghiệp quốc phòng tham gia thí điểm chính sách riêng.

Bộ Kế hoạch & Đầu tư vừa trình Thủ tướng dự thảo đề án để phát triển doanh nghiệp quốc gia quy mô lớn, khác lạ là tập đoàn kinh tế quốc gia đa sở hữu. Mục tiêu của đề án này nhằm phát huy vai trò mở đường, dẫn dắt của các doanh nghiệp được chọn đối với các thành phần kinh tế khác.

Với đề án này, Mobifone, EVN, Viettel được lựa chọn thí điểm chính sách riêng, đại diện ba lĩnh vực, gồm năng lượng, viễn thông và công nghiệp quốc phòng. Các doanh nghiệp này được xác định sẽ có vai trò “sếu đầu đàn”, sẽ phát huy vai trò mở đường, dẫn dắt doanh nghiệp quốc gia trong việc hình thành và mở rộng chuỗi sinh sản, cung ứng, chuỗi giá trị trong nước cũng như quốc tế.

5 tiêu chí xác định một “doanh nghiệp quốc gia quy mô lớn”, theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư, gồm: 1/ Vốn điều lệ trên 1.800 tỷ đồng; 2/ Có tài năng mở rộng thị trường hoặc tăng được thị phần, đạt thị phần đủ lớn để có tài năng chi phối thị trường (Bộ đề xuất mức chiếm thị phần từ 30% trở lên); 3/ Có hệ thống quản trị tốt như đạt yêu cầu tiết kiệm tiêu xài, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, vận dụng khoa học – công nghệ…; 4/ Hoạt động trong những ngành có tính chất lan tỏa, dẫn dắt (không thuộc ngành, lĩnh vực quốc gia độc quyền) như kết cấu hạ tầng kinh tế, công nghiệp, năng lượng, viễn thông, tài chính nhà băng…; 5/ là doanh nghiệp 100% vốn quốc gia hoặc có vốn góp, cổ phần chi phối của quốc gia (ưu tiên các doanh nghiệp đã nhiều chủng loại hóa sở hữu hoặc có tài năng nhiều chủng loại hóa sở hữu trong thời kì tới, quốc gia sẽ nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở lên).

Về lựa chọn Mobifone, EVN, Viettel, Bộ Kế hoạch & Đầu tư cho biết, ngoài phục vụ 5 tiêu chí trên còn xuất phát từ yêu cầu, định hướng của chiến lược phát triển kinh tế – xã hội trong 10 năm tới, để từ đó đưa ra chính sách để tương trợ sự phát triển của doanh nghiệp. “Đây là các ngành, lĩnh vực quan yếu đối với sự phát triển và bình yên của một quốc gia khi cung ứng vật liệu đầu vào không thể thiếu cho các hoạt động sinh sản kinh doanh, kết cấu hạ tầng kỹ thuật trong thời kỳ chuyển đổi số, cách mệnh 4.0 và đảm bảo quốc phòng”, cơ quan soạn thảo đề án cho hay.

Nhân viên Mobifone lắp đặt trạm phát sóng 5G tại TP HCM. Ảnh: Minh Sơn

viên chức Mobifone lắp đặt trạm phát sóng 5G tại TP HCM. Ảnh: Minh Sơn.

Trong lĩnh vực viễn thông, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đề xuất Tổng doanh nghiệp Viễn thông Mobifone bởi vì đây là doanh nghiệp có tình hình tài chính và kết quả kinh doanh tốt trong 3 doanh nghiệp viễn thông. song song, Mobifone có công nghệ và hệ thống quản trị tốt do trước đây đã được kế thừa các kinh nghiệm quản trị của Tập đoàn Kinnevik/Comvik (Thụy Điển) theo Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC).

Ngoài ra, định hướng đầu tư của Mobifone sẽ tập trung chuyển đổi số rất mạnh và xây dựng HST các vật phẩm chuyển đổi số cho các doanh nghiệp tư nhân, trong đó có doanh nghiệp vừa và nhỏ. “Đây là một yếu tố sẽ thu hút các nhà đầu tư. song song, nó cũng là điều kiện để hình thành chuỗi liên kết và thực hiện vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực công nghệ thông tin và dữ liệu”, Bộ cho biết.

Trong lĩnh vực năng lượng, Tập đoàn Điện lực VN (EVN) được chọn vì có sản lượng điện sinh sản của tất cả các nhà máy điện thuộc EVN chiếm tỷ trọng gần 50% sản lượng điện toàn quốc. Ngoài ra, EVN cũng có kinh nghiệm chuyên môn và thực tế đầu tư trong lĩnh vực điện, khác lạ là năng lượng tinh khiết.

Với lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, đề án chọn Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông quân đội (Viettel) vì là đơn vị hàng đầu trong nghiên cứu, phát triển, chế tạo, sinh sản, chuyển giao công nghệ, xuất nhập khẩu các vật phẩm trang vũ trang kỹ thuật quân sự và các mặt hàng lưỡng dụng phục vụ quốc phòng và dân sự.

song song, Viettel đang định hướng xây dựng và phát triển lĩnh vực công nghiệp, tập trung vào 3 mảng, gồm công nghiệp quốc phòng công nghệ cao, công nghiệp điện tử viễn thông, công nghiệp bình yên mạng. Viettel đặt mục tiêu, từ nay tới năm 2025 nằm trong top 80 doanh nghiệp có doanh thu từ hoạt động quốc phòng cao trên trái đất.

Từ đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đưa ra giải pháp cho 3 doanh nghiệp. Trong đó, Bộ xác định ưu tiên đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa Mobifone để phát huy vai trò dẫn dắt. Cơ quan này sẽ công bố Thủ tướng xẻ sung Mobifone vào danh mục doanh nghiệp cung ứng dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng do quốc gia nắm cổ phần, vốn góp chi phối. song song không thực hiện lựa chọn cổ đông chiến lược nước ngoài cho nhà mạng này.

Với EVN, Bộ đề xuất xây dựng tổ hợp, trong đó có vai trò của EVN trong việc nghiên cứu dự án năng lượng điện gió ngoài khơi, cũng như khuyến khích SCIC phối hợp với EVN để đầu tư các dự án năng lượng tái tạo, có sự tham gia của PVN…

Còn với Viettel, đề án đề xuất giải pháp nghiên cứu hình thành Quỹ phát triển công nghiệp quốc phòng. Trong đó, quỹ được hình thành từ nguồn lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp. Viettel sử dụng quỹ để phục vụ các hoạt động liên quan tới phát triển công nghiệp quốc phòng. song song, nghiên cứu hình thành Quỹ thay đổi sáng tạo, đầu tư mạo hiểm cho Viettel, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghiệp công nghệ cao…

Từ năm 2005 tới nay, 13 tập đoàn kinh tế quốc gia được thí điểm xây dựng. Những doanh nghiệp quốc gia quy mô lớn này theo Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã có những đóng góp cho phát triển kinh tế – xã hội, điều tiết vĩ mô, ổn định giá cả… nhưng còn nhiều vấn đề trong sườn pháp lý.

“Mô hình tổ chức và hoạt động vẫn còn nhiều bất cập, kết quả hoạt động chưa tương xứng với nguồn lực nắm giữ, năng lực cạnh tranh còn thấp”, cơ quan này cho biết. vì thế, đề án phát triển doanh nghiệp quốc gia quy mô lớn bộ đang dự thảo mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động cho các tập đoàn, tổng doanh nghiệp, mở đường, dẫn dắt cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác.

Anh Tú