Châu Âu tuyên bố sẽ ‘quyết đoán’ hơn trong thương nghiệp toàn cầu

Giới quan sát cho rằng, lập trường mới của châu Âu nhường nhịn như muốn rắn rỏi hơn với Mỹ và tiện lợi hơn cho Trung Quốc.

Ủy ban châu Âu, cơ quan thương thuyết các thỏa thuận thương nghiệp thay mặt cho 27 quốc gia thành viên, hôm 18/2 đã đề xuất các dụng cụ mới để trở thành một bên “quyết đoán” hơn trong thương nghiệp toàn cầu. Khu vực này là đối tác thương nghiệp hàng đầu của 74 quốc gia trên toàn cầu và thương nghiệp nhị chiều chiếm khoảng 43% tổng tăng trưởng GDP của khu vực này, theo dữ liệu từ Ủy ban.

“Những thử thách nhưng chúng ta phải đương đầu yêu cầu một chiến lược mới cho chính sách thương nghiệp của EU”, Giám đốc thương nghiệp của EU Valdis Dombrovskis nói và cho rằng chiến lược mới nhằm giúp cho khối này có các dụng cụ để tự vệ khi đương đầu với các hành vi thương nghiệp không công bình.

“Chúng tôi đang theo đuổi một tiến trình mang tính mở, chiến lược và quyết đoán, nhấn mạnh năng lực của EU trong việc đưa ra lựa chọn của riêng mình và định hình toàn cầu xung quanh”, ông nói thêm.

Ông Valdis Dombrovskis. Ảnh: AP.

Ông Valdis Dombrovskis. Ảnh: AP.

Trong vài năm qua, EU đã phải vật lộn để xúc tiến chương trình thương nghiệp đa phương của mình. Dưới sự lãnh đạo của Donald Trump, Mỹ đã áp đặt thuế quan đối với các vật phẩm của EU và đe dọa tiến công thuế bửa sung với các nhà sinh sản ôtô châu Âu. Năm 2018, cả nhị bên tuyên bố sẽ ký một hiệp nghị thương nghiệp nhỏ, nhưng điều đó đã không thành hiện thực.

Ngoài ra, ông Trump cũng thử thách các quy tắc thương nghiệp quốc tế bằng cách chặn cơ quan phúc thẩm của WTO và ông không được coi là đối tác tiêu biểu của EU khi giải quyết các vấn đề thương nghiệp toàn cầu.

Tuy nhiên, cũng có những căng thẳng bên trong. EU đã đạt được một thỏa thuận về nguyên tắc với các nước Mercosur (Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay) năm 2019, nhưng thỏa thuận này vẫn chưa được các nhà lập pháp châu Âu – những người lo ngại về nạn phá rừng và các hoạt động khác ở Brazil, phê chuẩn.

cố chấp những thử thách này, Ủy ban châu Âu tin rằng đã tới lúc phát triển thương nghiệp trên toàn toàn cầu hơn nữa, để có thể ứng phó tốt hơn với cú sốc kinh tế từ cuộc khủng hoảng Covid-19.

Nhưng bằng cách tuyên bố một lập trường mới “quyết đoán” hơn, có thể có sự phân chia quan hệ đối với Trung Quốc và Mỹ. Holger Schmieding, Nhà kinh tế trưởng tại Berenberg, cho rằng lập trường mới của châu Âu “có nhẽ hướng nhiều hơn tới Trung Quốc”.

“EU muốn chỉ ra rằng họ có thể đáp trả mạnh mẽ bất kỳ mối đe dọa nào từ bên ngoài. Vì vậy, EU có thể trưng bày và tiến công bóng vũ khí của mình”, ông nói và cho rằng mục tiêu sau hết của EU muốn tìm thấy sự đồng thuận với Mỹ.

Là một phần của kế hoạch mới, EU muốn hồi sinh WTO, bao gồm cả việc khôi phục cơ quan phúc thẩm của tổ chức này, để các nước có thể giải quyết bất kỳ tranh chấp còn tồn đọng nào. Các ý tưởng cải cách khác đối với WTO là: tăng cường tính sáng tỏ trong thực tiễn thương nghiệp của các thành viên; là diễn đàn cập nhật các quy tắc về thương nghiệp kỹ thuật số; và có các thỏa thuận “đa phương” để tạo tiện lợi hơn trong các thương thuyết thỏa thuận mới.

“Tất cả phụ thuộc vào hướng đi, với sự quyết đoán của họ”, Erik Jones, Giáo sư tại Đại học Johns Hopkins nói về cách Mỹ có thể phản ứng với cách tiếp cận mới này. Theo ông, chính quyền Biden rõ ràng quan tâm tới việc khôi phục mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, như một dụng cụ để ứng phó hiệu quả hơn với Trung Quốc. Chính quyền Biden cũng mong muốn phát động lại WTO.

“Tuy nhiên, nếu trọng tâm cho sự quyết đoán của EU là vào chính sách thương nghiệp của Mỹ hoặc các ngành công nghệ, thì tôi không mấy sáng sủa về việc họ sẽ nhận được những phản ứng thoải mái từ Mỹ”, vị chuyên gia dự báo.

Ủy ban châu Âu cũng sẽ phải xem xét tầm quan yếu ngày càng tăng của Trung Quốc đối với thương nghiệp châu Âu vì nó tương trợ cho cách tiếp cận mới của khối. Dữ liệu được công bố vào đầu tuần này cho thấy, Trung Quốc đã soán ngôi Mỹ vào năm ngoái để lần trước tiên trở thành đối tác thương nghiệp lớn nhất của châu Âu.

Cả nhị đã đạt được một thỏa thuận đầu tư mới vào tháng 12, nhằm mục tiêu tạo điều kiện tiện lợi hơn cho các đơn vị châu Âu hoạt động tại Trung Quốc. Thỏa thuận được hoàn thành ngay trước khi Joe Biden nhậm chức vào cuối tháng 1.

“Cuộc khủng hoảng ngày nay không cho chúng ta lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác với các đối tác toàn cầu, bao gồm cả Trung Quốc”, ông Dombrovskis tuyên bố.

Phiên An (theo CNBC)