Căng thẳng Mỹ – Trung có thể thay đổi trật tự kinh tế toàn cầu

Mỹ – Trung ngày càng xa cách sẽ gây xáo trộn các quan hệ kinh tế lâu đời, buộc doanh nghiệp và nhà đầu tư tiến công giá lại chiến lược.

Căng thẳng Mỹ và Trung Quốc tuần này leo thang, sau khi Mỹ cáo buộc nhị hacker Trung Quốc tiến công doanh nghiệp nước này để tiến công cắp thông tin về vaccine Covid-19. Sau đó, Mỹ lại ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston để bảo vệ sở hữu trí tuệ và dữ liệu của công dân Mỹ.

Các đơn vị tại Wall Street vẫn đang nghiên cứu sự thay đổi trong mối quan hệ cộng sinh đã kéo dài hàng thập kỷ của nhị nền kinh tế lớn nhất toàn cầu. Họ kết luận rằng toàn cầu đang ngày càng phân cực. Các nền kinh tế và doanh nghiệp đang ngả về phía Mỹ, hoặc Trung Quốc.

Tuy nhiên, sự tái sắp xếp này có thể còn phức tạp hơn, nếu nhìn vào cách Trung Quốc xử lý đại dịch và ứng dụng luật bình an quốc gia lên Hong Kong. “Mỹ, phương Tây và Trung Quốc sẽ rất khó quay lại phổ thông”, Jimmy Chang – chiến lược gia đầu tư tại Rockefeller Asset Management nhận xét.

Danh mục đầu tư sẽ thay đổi

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại G20 năm 2019. Ảnh: Reuters

Tổng thống Mỹ Donald Trump và chủ toạ Trung Quốc Tập Cận Bình tại G20 năm 2019. Ảnh: Reuters.

Căng thẳng lần này chưa tác động nhiều lên thị trường chứng khoán. Hôm qua (22/7), Phố Wall vẫn tăng điểm. Còn hôm nay, chỉ số Shanghai Composite và Shenzhen Composite chỉ giảm nhẹ.

Tuy nhiên, Chang cho rằng nhà đầu tư nên xem xét nhiều hơn tới mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington. ngày nay, họ mới chỉ tập trung vào việc các thị trường đang hưởng lợi thế nào từ chính sách nới lỏng tài khóa và tiền tệ khổng lồ từ các chính phủ.

Việc tái sắp xếp chuỗi cung ứng và xu hướng thương nghiệp thay đổi có thể tác động mạnh tới các doanh nghiệp và nền kinh tế. Ed Yardeni – chủ toạ hãng nghiên cứu Yardeni Research thì cho rằng mối quan hệ này xấu đi là lý do ông dự báo thị trường sẽ giảm hơn 20%.

Trong thông tin triển vọng nửa cuối năm, BlackRock cho rằng đại dịch đang khiến Mỹ và Trung Quốc càng mâu thuẫn. “Sự đối đầu nhường như sẽ xúc tiến tới mọi khía cạnh của mối quan hệ Mỹ – Trung Quốc, cố chấp kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ. Các nước khác sẽ ngày càng bị thúc giục chọn phe. Sự tách rời giữa nhị nền kinh tế đang tập trung vào lĩnh vực công nghệ, nhưng sẽ không giới hạn ở đây. Điều này có nghĩa nhà đầu tư phải hiện diện tại cả nhị thị trường”, BlackRock cho biết.

Mike Pyle – chiến lược gia đầu tư toàn cầu tại BlackRock cho biết đây là điều nhà đầu tư cần cân nhắc khi cấu trúc danh mục. “Danh mục phải thăng bằng về độ hiện diện giữa nhị động cơ tăng trưởng lớn của toàn cầu. Một là Mỹ, rộng ra là Bắc Mỹ. Và một là Đông Á, với trọng tâm tại Trung Quốc. quý khách có thể nắm trực tiếp tài sản Trung Quốc, hoặc gián tiếp thông qua Đài Loan, Hàn Quốc, Australia hay Nhật quý khách dạng”, ông nói.

Pyle cho biết trước đó, các khoản đầu tư được xây dừng để hưởng lợi từ toàn cầu hóa. Nhưng xu hướng này đang thay đổi. “Các nền kinh tế đang ngày càng không liên quan tới nhau. Các thị trường tài chính cũng vậy”, Pyle giảng giải, lấy ví dụ lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc đang tăng, trong khi lợi suất Mỹ lại giảm.

Tác động tới doanh nghiệp

Giới phân tích cho rằng khi cuộc bầu cử tại Mỹ đang tới gần, cả nhị đảng Dân chủ và Cộng hòa sẽ tăng chỉ trích Trung Quốc để giành phiếu bầu. Chang cũng cho biết từ tầm nhìn của Trung Quốc, rắn rỏi với phương Tây cũng giúp họ có lợi tại quê nhà. Cả nhị bên khó có tài năng thay đổi ý kiến.

Chang cho rằng việc này có thể khiến các đơn vị Mỹ tổn hại, nhưng ngày nay, Trung Quốc vẫn chưa nhắm vào họ. “tới nay, Trung Quốc vẫn khá tử tế với các đơn vị Mỹ, do chính phủ Trung Quốc có xu hướng coi doanh nghiệp Mỹ là người sẽ vận động hành lang cho họ tại Washington”, Chang cho biết.

Tuần này, Mỹ đã cấm 11 đơn vị Trung Quốc mua công nghệ và vật phẩm khác của Mỹ nhưng mà không có giấy phép khác nhau. 11 đơn vị này đã, hoặc đang là nhà cung ứng cho nhiều thương hiệu quốc tế, như Apple, Alphabet, HP Hugo Boss và Ralph Lauren.

Pyle cho biết các đơn vị đa quốc gia đang dần chuyển chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc. Xu hướng này sẽ còn tiếp tục tăng.

Trong một thông tin gần đây, Morgan Stanley đã nghiên cứu xúc tiến lên 35 ngành công nghiệp trong trường hợp nhị nền kinh tế này chia tách. Trong đó, 11 ngành sẽ cảm nhận nhiều nhất tác động từ việc chi tiêu tăng và việc kinh doanh gặp nhiều thử thách. Trong đó có ôtô và linh kiện ôtô toàn cầu, liên lạc và vũ trụ toàn cầu, vật liệu sinh sản toàn cầu, phần cứng và Internet Mỹ, vật phẩm bán dẫn Mỹ và châu Á.

Trong khi đó, 13 ngành sẽ hưởng lợi từ việc nhiều chủng loại hóa chuỗi cung ứng và thị trường. Trong đó có hóa chất, đồ uống, hàng xa xỉ, dược phẩm, công nghệ sinh vật học, nhà băng và bảo hiểm.

Tác động lên thị trường vốn

Căng thẳng Mỹ – Trung Quốc cũng đang xáo trộn thị trường vốn nhị nước. Mỹ muốn hủy niêm yết các đơn vị Trung Quốc không chứng minh được là có thể kiểm toán và không thuộc sở hữu quốc gia. Việc này khiến nhiều doanh nghiệp Trung Quốc ngại niêm yết tại Mỹ. Cách đây vài ngày, Ant Group (thuộc Alibaba) lên kế hoạch làm IPO tại Thượng Hải và Hong Kong. Đây sẽ là một trong những vụ IPO lớn nhất năm nay.

Viện Kinh tế Quốc tế Peterson gần đây công bố thông tin cho biết kế hoạch hủy niêm yết của Mỹ là vô ích, do ngành tài chính nhị nước đang ngày càng phụ thuộc vào nhau. Goldman Sachs hồi tháng 3 được phép nâng tỷ trọng sở hữu tại liên doanh Goldman Sachs Gao Hua Securities lên 51%. Morgan Stanley cũng được nâng cổ phần trong Morgan Stanley Huaxin Securities lên 51%.

Bên nào sẽ hưởng lợi

Trong thông tin, Morgan Stanley cho rằng sẽ có một số bên hưởng lợi từ căng thẳng Mỹ – Trung Quốc, ví dụ các doanh nghiệp Internet châu Á và hãng ứng dụng châu Âu. Nhiều lĩnh vực khác thậm chí không bị tác động, như năng lượng, kim loại và khai mỏ.

“Từ ý kiến thương nghiệp toàn cầu, tôi cho rằng lĩnh vực này sẽ bị xúc tiến tiêu cực. Còn nếu tiến công giá doanh nghiệp nào sẽ mạnh hơn hay yếu hơn, quý khách biết rồi đấy, sự dịch chuyển sẽ luôn gây thiệt hại cho đơn vị này, nhưng lại giúp đơn vị khác. Tương tự với các quốc gia. Ấn Độ hay Indonesia liệu sẽ hưởng lợi khi ngày càng nhiều nước phương Tây dịch chuyển chuỗi cung ứng hay không?”, Chang tự hỏi.

Hà Thu (theo CNBC, Bloomberg)