Cầm đồ từ bóng tối bước ra ngành dịch vụ tỷ đô

Ngành cầm đồ đang dần phá vỡ những thành kiến về lãi suất cao, đòi nợ gắt, thay vào đó là những chuỗi uy tín, với những giao tiếp văn minh.

“Chiếc áo đen” của những cửa hiệu cầm đồ

Tháng 5 vừa qua, Công an TP HCM đã bắt giữ băng nhóm cầm đồ của Nguyễn Bá Mẻ, người điều hành cửa hiệu cầm đồ 399 với những giao tiếp cho vay với lãi suất lên tới 20 tới 45%. Cụ thể, nếu vay 10 triệu đồng và trả góp theo ngày, khách phải đóng mỗi ngày 400.000 đồng. Nếu muốn trả lãi theo tháng, người vay phải thế chấp tài sản, tỷ trọng cao nhất 45%. Cơ quan điều tra tìm được hàng loạt hung khí nhưng mà băng nhóm sử dụng khi hăm doạ, đòi nợ những người vay tiền hoặc cầm cố muốn xù nợ.

Hung khí thu được tại cửa hiệu của Nguyễn Bá Mẻ. Ảnh: Quốc Thắng

Hung khí thu được tại cửa hiệu của Nguyễn Bá Mẻ. Ảnh: Quốc Thắng

Những câu chuyện về cửa tiệm cầm đồ cho vay nặng lãi, hăm doạ người vay tiền, hoặc chém giết mổ vì vay nợ tương tự vẫn xuất hiện đều trên báo chí. Dần dần, khu chợ cầm đồ truyền thống mang thành kiến và đóng khuông hình ảnh với những ông chủ dáng dấp bặm trợn, lãi suất cao, đòi nợ gắt và là nơi “nếu không cùng đường chẳng ai muốn tới”.

Tại VN, cầm đồ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, với thương nhân cho khách vay tiền và nhận giữ hàng hoá hoặc tài sản để thực hiện các nghĩa vụ trong hợp đồng cầm đồ. Tuy nhiên, việc hoạt động cầm đồ biến tướng và có tác động tiêu cực tới xã hội là điều dễ nhận thấy. Nhiều chủ tiệm thừa nhận, kinh doanh cầm đồ dễ trở thành sân sau của tín dụng đen, hoặc trở thành nơi tôi phạm tiêu thụ, cầm cố tài sản ăn trộm.

Cửa hiệu cầm đồ gần một trường đại học tại Hà Nội. Ảnh: Hoàng An.

Cửa hiệu cầm đồ gần một trường đại học tại Hà Nội. Ảnh: Hoàng An.

Nghị định về khu chợ cầm đồ quy định, tỷ trọng lãi suất cho vay khi nhận cầm cố tài sản không được vượt quá 20% một năm. Trong thực tế tại các khu chợ cầm đồ truyền thống đều tính lãi suất theo từng ngày với mức quy đổi khoảng 5% – 10% mỗi tháng, tương đương 60-120%/năm, gấp 6 tới 16 lần lãi suất cho vay ngắn hạn của nhà băng. Ví dụ một khách hàng cầm cố xe máy với giá 10 triệu, lãi suất một tháng phải trả là khoảng một tới 3 triệu. Nếu cầm cố một tháng, họ phải trả cả tiền gốc và lãi là hơn 12 triệu, nếu thời kì cầm cố tính bằng năm, để chuộc lại xe khách hàng có thể phải hơn 20 triệu đồng.

Theo thống kê được công bố do Forbes Vietnam, số lượng khu chợ cầm đồ tại Hà Nội xấp xỉ 1.700 và TP HCM khoảng 2.300. Mỗi tỉnh, TP đều có các cơ sở kinh doanh cầm đồ tản mác trong TP, thị xã, tới các huyện lỵ. Hoạt động phân mảnh, lãi suất mỗi nơi một kiểu và mô hình khu chợ nhỏ manh mún khiến khách hàng khó có thể tìm được một đơn vị uy tín để gửi niềm tin.

Khi một vị khách quyết định đi cầm đồ tại một cửa hiệu truyền thống, họ đương đầu với nhiều rủi ro. Trước tiên là nguy cơ lãi suất cao khiến món tiền để chuộc lại đồ quá lớn. Nguy cơ thứ nhị là có thể gặp phải những đối tượng xấu, trải nghiệm hoạt động cho vay hay cầm cố không sáng tỏ. Thứ ba là sự đảm bảo về tài sản thư thả. Họ không chắc chiếc xe, chiếc máy tính hay một món trang sức kỷ vật mang đi cầm cố sẽ còn được nguyên vẹn cho tới ngày nhận lại.

Thị trường cầm đồ vươn ra ánh sáng

Nằm trong vùng tối suốt một thời kì dài, thị trường cầm đồ VN dần bước ra ánh sáng trong những năm gần đây, thậm chí thành mảnh đất đầu tư thú vị. Xét về tiềm năng thị trường, một thông tin ước tính quy mô thị trường cho vay tiêu sử dụng tại VN có thể đạt xấp xỉ từ 20 tới 30 tỷ USD. Một nghiên cứu đưa ra do Business Times cho biết, có khoảng 47 triệu người Việt vẫn chưa có tài khoản nhà băng và cũng chưa từng xúc tiếp với các dịch vụ nhà băng. Nếu mỗi người có nhu cầu vay 10 triệu đồng, quy mô của các thị trường có thể đạt mức 23,5 tỷ USD.

Xét về sự linh hoạt, cầm đồ thể hiện ưu thế hơn so với các loại hình cho vay khác. Khi cần vay một khoản tiền nóng, có một số cách như: vay nhà băng, vay người quen hoặc vay lãi suất. Cả ba hình thức này đều có rào cản. Vay nhà băng thường yêu cầu thủ tục phức tạp, hơn nữa giá trị khoản vay phải đủ lớn. Vay người quen đôi lúc khó mở lời và có thể tương tác tới mối quan hệ, còn vay lãi suất dễ phải đương đầu với tình trạng lãi mẹ đẻ lãi con. Trong nhiều trường hợp, cầm cố tài sản thông qua hệ thống cầm đồ được cho là lựa chọn linh hoạt khi cần giải quyết các khoản vay nóng.

Nắm bắt được những ưu thế đó, thị trường cầm đồ tại VN chứng kiến sự ra đời của nhiều chuỗi cầm đồ, trong đó F88 là cái tên nổi trội khi nhận đầu tư từ 2 quỹ tài chính Mekong Capital (1/2017) và Granite Oak (11/2018).

Chính thức gia nhập thị trường năm 2013, thương hiệu này đã nỗ lực để thay đổi thành kiến của khách hàng về ngành cầm đồ. F88 xây dựng một quy trình từ tiếp cận khách hàng, thẩm định tài sản tới nhắc nợ chuyên nghiệp và thân thiện…

Khách hàng đến tới cầm đồ tại một cở sở của F88.

Khách hàng tới tới cầm đồ tại một cở sở của F88.

Không còn là những cửa hiệu “bí mật”, phòng giao tiếp của chuỗi cầm đồ được trang bị theo tiêu chuẩn chuỗi bán lẻ, hiện diện ở các điểm té ba, té tư với nhận diện thương hiệu nổi trội. hàng ngũ viên chức tư vấn được xây dựng với hình ảnh lịch sự, tư vấn cụ thể cho khách hàng về các khoản vay thích hợp với nhu cầu và tài năng trả nợ, lắng tai để tìm giải pháp trọn vẹn khi khách hàng gặp phức tạp hoặc vướng mắc.

Theo ông Phạm Trần Long, Giám đốc Kinh doanh toàn quốc tại F88, một trong những lo ngại hàng đầu của khách hàng khi sử dụng dịch vụ cầm đồ là sự thiếu sáng tỏ trong khâu định giá tài sản. Để giải quyết vấn đề này, F88 đã xây dựng hệ thống định giá trên nền tảng máy học (Machine Learning) song song tuyển dụng hàng ngũ chuyên gia thẩm định tài sản giàu kinh nghiệm. Từ tháng 12/2017, thương hiệu cũng đã mở cửa hệ thống định giá này để cung ứng dịch vụ định giá miễn phí cho công chúng qua trang web dinhgianhanh. Giá trị của vật dụng sẽ được công bố trong vòng vài phút.

Tại F88 tất cả các khâu từ định giá tài sản, cho vay, bảo quản tài sản đều tuân thủ theo quy trình và tương trợ do nền tảng công nghệ văn minh. Các gói vay cũng được liên tục cải tiến về thủ tục hồ sơ để tối ưu trải nghiệm khách hàng và thích ứng với nhiều phân khúc nhiều chủng loại. Hiện nay, hồ hết các khoản vay đều được giải ngân nhanh chóng chỉ trong vòng 15 phút.

Hoạt động nhắc nợ cũng xác lập sự không giống nhau cơ phiên bản giữa một hệ thống cầm đồ văn minh với các khu chợ truyền thống. Với F88, thương hiệu đã xây dựng hệ thống tin nhắn tự động và quy trình gọi smartphone nhắc khách hàng từ 5 ngày trước khi tới hạn đóng tiêu dùng vay hoặc tất toán hợp đồng để họ chủ động thu xếp lịch. Trong trường hợp khách hàng quá hạn, viên chức F88 phải tuân thủ nghiêm nhặt quy trình xử lý nợ, đảm bảo tôn trọng khách hàng. Với những cá nhân gặp phức tạp, có thể đăng ký để được tương trợ giảm nợ và miễn giảm tiêu dùng vay.

Việc bảo quản tài sản tại các khu chợ cầm đồ cũ thường không được đảm bảo. Khách hàng không thể kiên cố việc tài sản của họ có bị mang ra sử dụng trong thời kì cầm cố hay không. Chính vì vậy, để đảm bảo yên tâm cho khách hàng, tất cả các tài sản khi cầm cố tại F88 đều được niêm phong, bảo quản tại kho lưu giữ tài sản với camera giám sát 24/24h.

Bước đi hướng tới hình ảnh sáng tỏ và tháo bỏ những thành kiến về ngành cầm đồ đã giúp F88 phát triển mạnh mẽ. Ra đời từ năm 2013, tới nay, F88 đã phát triển 200 phòng dịch ở 32 tỉnh TP trên toàn quốc. Dự kiến năm 2020, số lượng phòng giao tiếp sẽ tăng lên 300 và có mặt tại 40 tỉnh thành trên cả nước. Năm 2019, F88 cho biết đã giải ngân lũy kế 1.538 tỷ đồng và dự kiến năm 2020 sẽ giải ngân gần 3.000 tỷ đồng.