Australia trở thành cường quốc điện mặt trời mái nhà thế nào

Ở Australia, trung bình cứ 4 ngôi nhà là có một căn lắp điện mặt trời trên mái, vượt xa mức trung bình toàn cầu.

Australia là nước xuất khẩu than lớn thứ nhì trên trái đất nhưng cũng đã lặng lẽ trở thành một cường quốc năng lượng tái tạo. nơi đây, một phần tư số ngôi nhà có lắp pin mặt trời trên mái – tỷ trọng lớn hơn bất kỳ nền kinh tế lớn nào khác và vượt xa mức trung bình toàn cầu.

Australia vượt xa Đức, Nhật quý khách dạng và Mỹ, những quốc gia được coi là dẫn đầu về năng lượng tinh khiết. Tại California, bang dẫn đầu tại Mỹ về sử dụng năng lượng mặt trời, chưa tới 10% khách hàng có tấm pin mặt trời trên mái nhà.

hồ hết người Australia lắp điện mặt trời mái nhà không phải vì mong muốn lớn lao như chống lại chuyển đổi khí hậu. Nhiều người chỉ đơn giản là hưởng ứng các ưu đãi do chính quyền các bang đưa ra, cộng với việc giá tấm pin mặt trời giảm mạnh trong những năm gần đây, trong khi giá điện lưới thì tăng.

Nhiều mái nhà ở Bundaberg lắp pin mặt trời. Ảnh: Peter Row.

Nhiều mái nhà ở Bundaberg lắp pin mặt trời. Ảnh: Peter Row.

Ở nhì trong số các bang đông dân nhất quốc gia – Queensland và New South Wales – có tới một nửa số nhà có tấm pin mặt trời. “Tương lai cho New South Wales và cả quốc gia là năng lượng của chúng ta tới từ mặt trời, gió và thủy điện. Không chỉ vì nó tốt cho môi trường nhưng còn vì nó tốt cho nền kinh tế” Matt Kean, Người phụ trách Năng lượng và Môi trường New South Wales, cho biết.

Ông nói thêm rằng đây là một trong những lý do Australia có tỷ trọng sử dụng năng lượng mặt trời mái nhà cao hơn bất kỳ đâu trên hành tinh. “Mọi người đang làm điều đó vì họ muốn tiết kiệm tiền”, ông nói.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Australia đã giới hạn các mục tiêu liên bang trong việc hạn chế lượng khí thải carbon. Thủ tướng Scott Morrison thì lại ủng hộ ngành công nghiệp than. Năm ngoái, Australia xuất khẩu nhiều than thứ nhì trái đất sau Indonesia. Chính phủ cũng đã phê duyệt một dự án lớn để xuất than sang Ấn Độ.

Tuy nhiên, chính quyền các tiểu bang nước này thì có cách tiếp cận rất khác. Sau khi liên bang thất bại trong việc ứng dụng chính sách năng lượng tái tạo vào đầu những năm 2000, các bang của Australia khởi đầu đưa ra các chính sách riêng, khuyến khích chủ nhà lắp pin mặt trời và mua pin lưu trữ năng lượng.

Những ưu đãi đó đã khởi đầu cho sự bùng nổ năng lượng mặt trời. Điện mặt trời trên mái nhà thường xuyên cung ứng khoảng 5% nhu cầu điện năng của Australia, so với chỉ dưới 1% ở Mỹ.

“Than vẫn là nguồn phát điện quan yếu ở đó, nhưng có những thời khắc điện mặt trời mái nhà đóng góp hơn 6% sản lượng”, Rishab Krishna Shrestha – nhà phân tích tại Wood MacKenzie Power and Renewables, cho biết.

Mức độ sử dụng điện mặt trời mái nhà khác nhau cao ở Queensland – ở vùng đông bắc quốc gia và bao gồm Cairns và Brisbane. Bang này có thời tiết nóng ẩm tương tự Florida và cũng tự gọi mình là “bang Sunshine”.

Peter Row đứng trên mái nhà của ông tại Bundaberg. Ảnh: NYT

Peter Row đứng trên mái nhà của ông tại Bundaberg. Ảnh: NYT.

Peter Row sống tại Bundaberg, một TP chỉ cách Brisbane hơn 200 dặm về phía bắc. Ông đã lắp một hệ thống 6,57 kW trên mái nhà vì quá mỏi mệt việc tiền điện tăng. Trước khi lắp đặt hệ thống trị giá 3.000 USD, tiền điện hàng tháng của ông thường khoảng 190 USD. Nhưng từ khi lắp điện mặt trời, tổ chức điện trả lại ông trung bình 30 USD mỗi tháng vì sinh sản điện nhiều hơn tiêu thụ.

“Tôi ghét cái nóng, vì vậy điều hòa không khí thực sự quan yếu với tôi,” ông Row, 59 tuổi, cho biết, “Thông thường, nếu quý khách chạy điều hòa vào mùa hè, tiền điện sẽ rất cao”.

Một lý do khác khiến Australia nhanh chóng mở rộng năng lượng điện mặt trời mái nhà là các bang của họ đã tìm cách hợp lý hóa quy chuẩn xây dựng và giúp việc xin giấy phép đơn giản hơn. Tại Mỹ, các TP tự quản có xu hướng kiểm soát mã số và cấp phép, khiến việc lắp đặt trở thành tốn kém và tốn thời kì.

“California có thể làm gì để đạt được tỷ trọng sử dụng 30%?”, Bernadette Del Chiaro, tổng giám đốc của Hiệp hội lưu trữ và năng lượng mặt trời California cho biết, “Đó là tháo dỡ bỏ rào cản”.

cố chấp sự phát triển của điện mặt trời, phương pháp tiếp cận hệ thống điện của Australia cũng có những điểm yếu do khách hàng thường xuyên gặp phải tình trạng mất điện. Các chuyên gia đổ lỗi cho hệ thống lưới điện không đáng tin cậy, bị liên quan do nhiệt độ kỷ lục và hư hỏng do cháy rừng.

quý khách dạng thân sự phát triển của điện mặt trời mái nhà cũng gây ra một số vấn đề. Theo truyền thống, các nhà máy điện cung ứng điện và các hộ gia đình sử dụng nó, giúp các quan chức đơn giản cai quản lưới điện. Hiện nay, nhiều chủ nhà vừa là người tiêu sử dụng vừa là nhà cung ứng, tùy thuộc vào thời khắc trong ngày. Điều đó buộc các nhà cai quản lưới điện phải sắp xếp các nhà máy điện có thể tăng hoặc giảm sản lượng nhanh hơn để thăng bằng cung cầu.

Kane Thornton, CEO Clean Energy Council – một hiệp hội ngành năng lượng tái tạo tại Australia cho biết một trong những thử thách lớn hơn đang phát sinh là lưới điện không được xây dừng và xây dựng cho điện mặt trời trên mái nhà cao. “Nó được xây dừng cho các nhà máy nhiệt điện than”, ông nói.

Hơn một nửa trong số khoảng nhì chục nhà máy nhiệt điện than đang hoạt động dự kiến sẽ ngừng hoạt động trong vòng 15 năm và chưa rõ loại nào sẽ thay thế. Trong khi các nhà bảo vệ môi trường muốn có nhiều năng lượng tái tạo hơn, các nhà lập pháp hủ lậu khẳng định rằng quốc gia cần tiếp tục sử dụng than.

Warren Entsch, một thành viên quốc hội từ Queensland nói rằng mọi người phải thực tế khi thực hiện chuyển đổi. “Tôi tin rằng than đá sẽ là một phần của nền kinh tế của chúng ta một thời kì dài nữa trong tương lai”, ông nói.

Sự cố mất điện liên tục gần đây ở California, lần đầu kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng cách đây nhì thập kỷ, nêu bật những nguy cơ do chuyển đổi khí hậu và sự chuyển đổi nhanh chóng sang năng lượng tái tạo nhưng không có kế hoạch chu đáo. Thời tiết nóng hơn có thể làm tăng nhu cầu điện, trong khi nguồn cấp từ lưới điện phụ thuộc quá nhiều vào các tấm pin mặt trời và tuabin gió có thể trở thành thất thường, tạo ra ít điện hơn vào những ngày nhiều mây và không có gió.

Các tấm pin mặt trời lắp trên mái của The Friendly Society Private Hospital tại Bundaberg, Australia. Ảnh: NYT

Các tấm pin mặt trời lắp trên mái của The Friendly Society Private Hospital tại Bundaberg, Australia. Ảnh: NYT.

Khi giá năng lượng tái tạo giảm, các nhà máy nhiệt điện than và khí đốt tự nhiên ngày càng phải vật lộn để cạnh tranh. Một số đã phải đóng cửa hoặc tìm cách xin bảo hộ vỡ nợ.

Các chuyên gia cho biết khi Australia, California và các khu vực khác trên trái đất tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo, họ sẽ phải đầu tư nhiều hơn vào pin hoặc các hình thức lưu trữ năng lượng khác.

Tại Australia, giá pin lưu trữ dự kiến giảm 10 tới 15% trong năm nay, theo Warwick Johnston của tổ chức tư vấn SunWiz. Điều đó đang xúc tiến sự quan tâm tới điện mặt trời mái nhà. Có hơn 70.000 hệ thống pin lưu trữ gia đình ở nước này vào năm ngoái, và ông Johnston dự kiến có thêm 28.000 hệ thống được lắp đặt trong năm nay.

Eytan Lenko, chủ toạ Beyond Zero Emissions, một tổ chức vận động và nghiên cứu khí hậu, đã lắp đặt một hệ thống năng lượng mặt trời 17 kW tại nhà ở Melbourne năm ngoái. Ông nói rằng, pin lưu trữ từ điện mặt trời giúp nhà ông sáng đèn trong một cơn bão vào tháng 8 gây mất điện toàn TP. Tuy nhiên, điểm yếu là pin thường chỉ cung ứng năng lượng cho tối đa 5 giờ mỗi lần. Điều đó đã hạn chế việc sử dụng chúng.

Theo Kean, Australia phải làm cho hệ thống điện đáng tin cậy hơn, giảm chi tiêu và giải quyết vấn đề chuyển đổi khí hậu với sự trợ giúp của năng lượng mặt trời, gió và các công nghệ tái tạo khác. “Những người tranh cãi về than đá, khí đốt và hạt nhân thực sự đang tranh cãi về năng lượng đắt hơn, bẩn hơn. Tương lai không phải là những thứ đó”, ông tuyên bố.

Phiên An (theo NYT)