17 năm gầy dựng Coteccons của ông Nguyễn Bá Dương

Ông Nguyễn Bá Dương rời ghế chủ toạ sau 17 năm đưa Coteccons từ phòng ban xây lắp thuộc đơn vị quốc gia thành doanh nghiệp đầu ngành xây dựng.

Ông Nguyễn Bá Dương vừa thông tin từ nhiệm chủ toạ và từ nhiệm thành viên Hội đồng quản trị đơn vị cổ phần Xây dựng Coteccons từ ngày 2/10 vì lý do sức khỏe và muốn dành nhiều thời kì hơn cho gia đình. Quyết định này đặt dấu chấm hết cho 17 năm đương nhiệm của ông Dương với tư cách “kiến trúc sư trưởng” và vong linh của Coteccons.

Thế nhưng, đây không phải một quyết định bất thần. Nhiều luồng thông tin cho rằng dàn lãnh đạo Coteccons với cổ đông lớn Kustocem vẫn chưa thể hòa hợp sau mâu thuẫn nội bộ, dù chính ông Dương vài tháng trước khẳng định nhị bên đã gác lại xích mích để bước sang chương mới. Coteccons trước đó cũng cho thấy đã sẵn sàng thực hiện một cuộc thay máu nhân sự quy mô lớn khi nhiều ghế lãnh đạo cấp cao, trong đó có Tổng giám đốc Nguyễn Sỹ Công và Phó Tổng giám đốc Trần quang quẻ Quân, đổi chủ.

Đây đều là những người góp công lớn cùng ông Dương gầy dựng Coteccons từ phòng ban xây lắp của đơn vị Kỹ thuật và Vật liệu xây dựng, thuộc Tổng đơn vị Vật liệu xây dựng số 1 (FiCO) thành doanh nghiệp đầu ngành xây dựng như hiện nay. thời khắc cổ phần hóa giữa năm 2004, đơn vị này chỉ có vốn điều lệ 15,2 tỷ đồng. Thông qua những đợt phát triển cổ phiếu thưởng và chào bán cho cổ đông chiến lược, tới cuối năm ngoái, con số này đã tăng gấp 50 lần.

Trong hồ sơ cán bộ cốt lõi Coteccons, ông Dương được giới thiệu là người mạnh mẽ, quyết đoán, có tầm nhìn rộng và khác nhau coi trọng chữ tín. Điều này thể hiện đậm nét qua những quyết sách trong suốt thời kì điều hành doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Bá Dương tại phiên họp thường niên 2020. Ảnh: Quỳnh Trần.

Ông Nguyễn Bá Dương tại phiên họp thường niên 2020. Ảnh: Quỳnh Trần.

Đơn cử như sau nhị năm niêm yết trên sàn chứng khoán, Coteccons đề xuất cổ đông chấp thuận bán 24,7% cổ phần cho Kustocem để thu về 525 tỷ đồng. Phương án nhận nhiều ý kiến trái chiều do Coteccons thời khắc đó đã có vị thế ổn định trong ngành và không thiếu tiền mặt để mở rộng kinh doanh. Tuy nhiên, ông Dương lại khẳng định xem việc hợp tác chiến lược với nhà đầu tư nước ngoài là thành công và mở ra nhiều thời cơ, khác nhau khi kinh tế phức tạp và thị trường chứng khoán lao dốc.

Quyết định này vẫn đúng trong những năm tiếp theo, do tiềm lực nhị bên cộng lại giúp Coteccons duy trì véc tơ vận tốc tức thời tăng trưởng bình quân 40% một năm giữa lúc các doanh nghiệp cùng ngành chật vật tìm lời giải cho bài toán tăng trưởng.

Thương hiệu nhà thầu xây dựng chuyên nghiệp và uy tín của ông Dương càng được củng cố trong thời đoạn này khi thắng nhiều hợp đồng giá trị vài nghìn tỷ như SC Vivo City, Masteri Thảo Điền, Landmark 81… Đỉnh điểm năm 2017, doanh thu đơn vị vượt trên 27.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế lập kỷ lục 1.650 tỷ đồng.

công bố tài chính Coteccons cũng được giới phân tích tiến công giá lành mạnh số 1 trong số những doanh nghiệp niêm yết vì nợ vay nhà băng luôn bằng 0. Cổ đông nhiều lần yêu cầu đơn vị vay vốn để tăng tốc nhanh hơn khi thị trường tiện nghi, nhưng ông Dương nhất mực không đồng ý do không muốn làm việc không công cho nhà băng và hơn hết là giữ “truyền thống” của Coteccons suốt mấy chục năm.

Song, phát triển vũ bão sau khi bắt tay với Kustocem chỉ là một mặt của con dao nhị lưỡi. Mặt còn lại được phác họa rõ hơn từ khoảng ba năm trở lại đây. Từ đối tác chiến lược với những lời khen dành cho nhau, ông Dương và Kustocem chuyển sang trạng thái đồi đầu trực diện trước thềm đại hội đồng cổ đông thường niên năm nay. Nhà đầu tư tới từ Singapore khẳng định không thể tiếp tục đặt niềm tin vào hội đồng quản trị và yêu cầu họ từ nhiệm khỏi tất cả vị trí trong Coteccons.

Khởi nguồn cho sự việc này tới từ một quyết định khác của ông Dương, đó là phát triển HST Coteccons Group với nhiều đơn vị liên quan như Unicons, Ricons, Newtecons, BM Windows, Boho Décor… Ông Dương không công khai sở hữu cổ phần tại những đơn vị này, nhưng người thân như vợ, em ruột, em rể lại là cổ đông sáng lập. Tất cả cũng có thời kì dài đặt trụ sở văn phòng tại tòa nhà Coteccons.

Kustocem lo ngại vấn đề xung đột lợi ích và quyền lợi không hoàn toàn thuộc về cổ đông của Coteccons. Đơn cử như thành viên trong ban lãnh đạo Coteccons nắm giữ song song chức chủ toạ và người đại diện pháp luật tại Ricons. Ngoài tư cách nhà thầu phụ thì doanh nghiệp này lại là đối thủ cạnh tranh trực tiếp trong lĩnh vực tổng thầu, xây dừng và thi công cùng phân khúc.

Điều này đặt ra câu hỏi, ông Dương chọn đơn vị đấu thầu cho dự án ra sao khi họ song song cai quản cả nhị doanh nghiệp cạnh tranh trực tiếp; cũng như việc phân xẻ lợi nhuận cho từng bên trong các hợp đồng thế nào.

“Khoảng cách địa lý, dị đồng văn hoá và ý kiến quản trị của các cổ đông lớn và Hội đồng quản trị khác nhau là nguyên nhân dẫn tới những lùm xùm vừa qua”, ông Dương san sẻ vào cuối tháng 6. Ông cũng thừa nhận lỗi này thuộc về hội đồng quản trị, song song khẳng định sẽ làm việc một cách rõ ràng và sáng tỏ với các cổ đông lớn để vực dậy đơn vị.

Coteccons, trong hồ sơ năng lực công bố đầu năm nay, đặt kỳ vọng kiến thiết doanh nghiệp trở thành tập đoàn xây dựng phong cách quốc tế, song song là một tập đoàn kinh tế tiêu biểu của VN. Tuy nhiên, khi “kiến trúc sư trưởng” rời đi, tính khả thi của nhà cửa khổng lồ này đang trở thành dấu hỏi lớn hơn cả sự hoài nghi về sự hòa hợp của ông Dương và Kustocem trước đó.

Phương Đông